Shloka 16
तच्चेदेवं द्वेषरूपेण पार्था: करिष्यध्वं कर्म पापं चिराय । निवसध्व॑ वर्षपूगान् वनेषु दुःखं वासं पाण्डवा धर्म एव,कुन्तीकुमारो! यदि आपलोगोंको राज्यके लिये चिरस्थायी विद्वेषके रूपमें युद्धरूप पापकर्म ही करना है, तब तो मैं यही कहूँगा कि आप बहुत वर्षोतक दुःखमय वनवासका ही कष्ट भोगते रहें। पाण्डवो! वह वनवास ही आपके लिये धर्मरूप होगा
tac ced evaṁ dveṣa-rūpeṇa pārthāḥ kariṣyadhvaṁ karma pāpaṁ cirāya | nivasadhvaṁ varṣa-pūgān vaneṣu duḥkhaṁ vāsaṁ pāṇḍavā dharma eva, kuntī-kumāra |
ສັນຈະຍະ ກ່າວວ່າ: «ຖ້າເຈົ້າທັງຫຼາຍ ໂອ ລູກແຫ່ງປຣິຖາ ມຸ່ງໝັ້ນຈະກະທຳກຳຊົ່ວຄືສົງຄາມ ໃນຮູບແຫ່ງຄວາມຊັງຊັງອັນຍືດຍາວ ເພື່ອອານາຈັກ, ຄຳແນະນຳຂອງຂ້າຄື: ຈົ່ງຢູ່ໃນປ່າຫຼາຍປີ ອົດທົນຄວາມລຳບາກແຫ່ງການພັກອາໄສອັນໂສກເສົ້ານັ້ນ. ໂອ ປານດະວະ—ໂອ ລູກຂອງກຸນຕີ—ຊີວິດໃນປ່ານັ້ນເອງຈະເປັນທາງແຫ່ງທຳມະສຳລັບເຈົ້າ ດີກວ່າສົງຄາມທີ່ເກີດຈາກຄວາມຄັ່ງແຄ້ນ».
संजय उवाच
Educational Q&A
War pursued from entrenched hatred (dveṣa) is ethically corrupting; if the motive is rancour for the sake of kingdom, then enduring hardship in the forest is presented as the more dharmic alternative.
Sañjaya addresses the Pāṇḍavas, warning that if they choose a long-lasting, hate-driven war for sovereignty, he would rather advise continued forest-dwelling—painful though it is—because it aligns better with dharma than a conflict rooted in animosity.