Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

अध्याय 24 — संजयस्य शमोपदेशः

Sanjaya’s Counsel Toward Conciliation

ते वै धन्या यै: कृतं ज्ञातिकार्य ते वै पुत्रा: सुह्ददो बान्धवाश्व । उपक्रुष्टं जीवितं संत्यजेयु- रत: कुरूणां नियतो वैभव: स्यात्‌,जिन्होंने जाति और कुटुम्बके हितकर कार्योका साधन किया है, वे धन्य हैं। वे ही पुत्र, मित्र तथा बान्धव कहलानेयोग्य हैं। कौरवोंको चाहिये कि वे निन्दित जीवनका परित्याग कर दें, जिससे कौरवकुलका अभ्युदय अवश्यम्भावी हो

te vai dhanyā yaiḥ kṛtaṃ jñātikāryaṃ te vai putrāḥ suhṛdo bāndhavāś ca | upakruṣṭaṃ jīvitaṃ saṃtyajeyur ataḥ kurūṇāṃ niyato vaibhavaḥ syāt ||

ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດທີ່ໄດ້ສຳເລັດກິດທີ່ຄວນເຮັດເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຍາດພີ່ນ້ອງ ຜູ້ນັ້ນແທ້ຈິງແມ່ນຜູ້ມີວາສະນາ. ພວກເຂົາເທົ່ານັ້ນຈຶ່ງຄວນໄດ້ຊື່ວ່າ ລູກ, ມິດຜູ້ຫວັງດີ, ແລະຍາດພີ່ນ້ອງ. ຂໍໃຫ້ຊາວກຸຣຸລະທິ້ມຊີວິດທີ່ກາຍເປັນທີ່ຕິຕຽນ; ແລ້ວຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແລະການຍົກຍ້ອງຂອງວົງກຸຣຸຈະຕາມມາແນ່ນອນ.

तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
धन्याःblessed, fortunate
धन्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootधन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
येwho
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
कृतम्done, accomplished
कृतम्:
Karma
TypeVerb
Rootकृ
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
ज्ञाति-कार्यम्duty/work for kinsmen
ज्ञाति-कार्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootज्ञाति + कार्य
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
सुहृदःfriends, well-wishers
सुहृदः:
Karta
TypeNoun
Rootसुहृद्
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
बान्धवाःkinsmen, relatives
बान्धवाः:
Karta
TypeNoun
Rootबान्धव
FormMasculine, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
उपक्रुष्टम्blamed, censured
उपक्रुष्टम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउप + कृश्
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Accusative, Singular
जीवितम्life
जीवितम्:
Karma
TypeNoun
Rootजीवित
FormNeuter, Accusative, Singular
सन्त्यजेयुःshould abandon
सन्त्यजेयुः:
TypeVerb
Rootसम् + त्यज्
FormOptative (विधिलिङ्), Third, Plural, Parasmaipada
अतःtherefore, from that
अतः:
TypeIndeclinable
Rootअतः
कुरूणाम्of the Kurus
कुरूणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Genitive, Plural
नियतःcertain, assured
नियतः:
TypeAdjective
Rootनियत
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular
वैभवःprosperity, rise
वैभवः:
Karta
TypeNoun
Rootवैभव
FormMasculine, Nominative, Singular
स्यात्would be, may be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
FormOptative (विधिलिङ्), Third, Singular, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Kurus (Kuru dynasty)

Educational Q&A

True worth as a son, friend, or relative is measured by fulfilling one’s obligations to one’s kin and upholding family honor; abandoning a morally censured way of life is presented as the condition for the assured flourishing of the Kuru line.

Sañjaya delivers a moral-political reflection aimed at the Kurus: he praises those who act for the welfare of their relatives and urges the Kuru side to renounce a disgraceful course of living, implying that such ethical correction will secure the dynasty’s prosperity.