Śikhaṇḍī-janma-nigūḍha-vṛtta (The concealed birth-account of Śikhaṇḍī) | शिखण्डी-जन्म-निगूढ-वृत्त
तत्र वै निश्चितं तेषाम भूद् राज्ञां महात्मनाम् | तथ्यं भवति चेदेतत् कन्या राजन् शिखण्डिनी,वहाँ महामना मित्र राजाओंका यह निश्चय घोषित हुआ कि राजन! यदि यह सत्य सिद्ध हुआ कि शिखण्डी वास्तवमें पुत्र नहीं कन्या है, तब हमलोग पांचालराजको कैद करके अपने घरको ले आयेंगे और पांचालदेशके राज्यपर दूसरे किसी राजाको बिठाकर शिखण्डीसहित द्रुपदको मरवा डालेंगे
tatra vai niścitaṃ teṣāṃ bhūd rājñāṃ mahātmanām | tathyaṃ bhavati ced etat kanyā rājan śikhaṇḍinī ||
ພີສະມະ (Bhīṣma) ກ່າວວ່າ: ທີ່ນັ້ນ ໃນທ່າມກາງບັນດາກະສັດຜູ້ໃຈກວ້າງ ໄດ້ມີມະຕິອັນໝັ້ນຄົງວ່າ “ໂອ ກະສັດ! ຖ້າພິສູດໄດ້ວ່າ ນີ້ແມ່ນຄວາມຈິງ—ວ່າ ສິຄັນດິນີ (Śikhaṇḍinī) ແທ້ໆແມ່ນຍິງ ບໍ່ແມ່ນຊາຍ—ພວກເຮົາຈະຈັບກະສັດແຫ່ງປານຈາລະ (Pāñcāla) ນໍາມາຢູ່ໃນອໍານາດຂອງພວກເຮົາ, ຕັ້ງກະສັດອື່ນໃຫ້ຄອງປານຈາລະ, ແລະປະຫານດຣຸປະດະ (Drupada) ພ້ອມກັບ ສິຄັນດີ (Śikhaṇḍī).”
भीष्म उवाच
The verse highlights how political alliances can frame ‘truth’ as a pretext for coercive action. It raises ethical tension between proclaimed righteousness and expedient violence—showing how dharma becomes contested when honor, suspicion, and power dominate decision-making.
Bhishma reports a collective decision among certain kings: if it is verified that Shikhandini is actually a maiden, they will act against Panchala—capturing its king, replacing the ruler, and killing Drupada together with Shikhandini.