Shloka 16
Ambā’s Vow of Tapas after Paraśurāma’s Assessment (अम्बाया तपोव्रतनिश्चयः)
पुत्रवत् पुत्रकार्याणि सर्वाणि समकारयत् । रक्षणं चैव मन्त्रस्य महिषी द्रुपदस्य सा,नरेन्द्र! इसके बाद राजा द्रपदने छिपाकर रखी हुई उस कन्याके सभी संस्कार पुत्रके ही समान कराये। द्रुपदकी रानीने सब प्रकारका प्रयत्न करके इस रहस्यको गुप्त रखनेकी व्यवस्था की। वह उस कन्याको पुत्र कहकर ही पुकारती थी। सारे नगरमें केवल द्रुपदको छोड़कर दूसरा कोई नहीं जानता था कि वह कन्या है
putravat putrakāryāṇi sarvāṇi samakārayat | rakṣaṇaṁ caiva mantrasya mahiṣī drupadasya sā, narendra |
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຈາກນັ້ນດຣຸປະດະໄດ້ໃຫ້ຈັດການທຸກພິທີ ແລະການຕຽມການທັງປວງໃຫ້ແກ່ເດັກທີ່ຖືກປິດບັງນັ້ນ ເທົ່າກັບວ່າເປັນບຸດ. ແລະພຣະມະເຫສີຂອງດຣຸປະດະໄດ້ວາງມາດຕະການທຸກຢ່າງເພື່ອປົກປ້ອງຄວາມລັບ; ນາງເອີ້ນເດັກນັ້ນວ່າ ‘ບຸດ’ ແຕ່ພຽງຢ່າງດຽວ. ທົ່ວທັງນະຄອນ ນອກຈາກດຣຸປະດະເທົ່ານັ້ນ ບໍ່ມີໃຜຮູ້ວ່າເດັກນັ້ນແທ້ຈິງເປັນລູກສາວ»។
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights royal and familial pragmatism: to preserve political stability and intended outcomes, Drupada and his queen maintain strict confidentiality and perform socially recognized rites as for a male heir. It raises ethical tension between truthfulness and perceived necessity in matters of lineage and statecraft.
Bhishma narrates that Drupada secretly raises a girl as a son. He arranges all the customary ‘son’s’ rites for the child, while the queen carefully guards the secret and publicly refers to the child as a boy so that no one in the city suspects the truth.