Shloka 22

Udyoga-parva Adhyāya 165 — Bhīṣma’s Appraisal and Karṇa’s Rebuttal (भीष्म–कर्ण विवादः)

Devanagari script

एष सेना: सुबहुला विविधायुधकार्मुका: । अग्निवत्‌ समरे तात चरिष्यति विनिर्दहन्‌,तात! ये नाना प्रकारके अस्त्र-शस्त्र एवं धनुष धारण करनेवाली बहुत-सी सेनाओंको अग्निके समान दग्ध करते हुए समरभूमिमें विचरण करेंगे

Transliteration

eṣā senāḥ subahulā vividhāyudhakārmukāḥ | agnivat samare tāta cariṣyati vinirdahan |

Translation

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ກອງທັບນີ້ໃຫຍ່ຫຼາຍ ພ້ອມດ້ວຍອາວຸດນານາ ແລະຄັນທະນູຫຼາຍປະເພດ. ໃນສະໜາມຮົບ ໂອ້ລູກເອີຍ ມັນຈະເຄື່ອນໄປດັ່ງໄຟ ເຜົາຜານກິນທຸກສິ່ງທີ່ຂວາງໜ້າ».

Word by Word

• एषा: this
• एषा: Karta
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• सेना: army
• सेना: Karta
• Type: Noun
• Root: सेना
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• सुबहुला: very numerous
• सुबहुला: Karta
• Type: Adjective
• Root: सुबहुल
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• विविध: various
• विविध: Karma
• Type: Adjective
• Root: विविध
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• आयुध: weapons
• आयुध: Karma
• Type: Noun
• Root: आयुध
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• कार्मुकाः: bowmen / those with bows
• कार्मुकाः: Karta
• Type: Noun
• Root: कार्मुक
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• अग्निवत्: like fire
• अग्निवत्: Karana
• Type: Indeclinable
• Root: अग्नि + वत्

• समरे: in battle
• समरे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: समर
• Form: Masculine, Locative, Singular

• तात: O dear one / O son
• Type: Noun
• Root: तात
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• चरिष्यति: will move / will range
• Type: Verb
• Root: चर्
• Form: Simple Future (Luṭ), Third, Singular, Parasmaipada

• विनिर्दहन्: burning up, scorching
• विनिर्दहन्: Karta
• Type: Verb
• Root: वि + निर् + दह्
• Form: Present active participle (Śatṛ), Masculine, Nominative, Singular

• तात: O dear one
• Type: Noun
• Root: तात
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• senā (army/host)
• āyudha (weapons)
• kārmuka (bows)
• agni (fire)
• samara (battlefield/war)