Shloka 11
Pāṇḍava-senā-niryāṇa and Vyūha-vibhāga (पाण्डवसेनानिर्याण तथा व्यूहविभाग)
उलूकस्य तु तद् वाक््यं पापं दारुणमीरितम् | श्र॒ुत्वा विचुक्षुभे पार्थो ललाटं चाप्यमार्जयत्,उलूकके कहे हुए उस पापपूर्ण दारुण वचनको सुनकर कुन्तीपुत्र अर्जुनको बड़ा क्षोभ हुआ। उन्होंने हाथसे ललाटका पसीना पोंछा
ulūkasya tu tad vākyaṃ pāpaṃ dāruṇam īritam | śrutvā vicukṣubhe pārtho lalāṭaṃ cāpy amārjayat ||
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນຂໍ້ຄວາມອັນບາບ ແລະ ໂຫດຮ້າຍທີ່ອຸລູກະເວົ້າ ພາຣຖະ (ອາຣຊຸນ) ກໍຖືກກະທົບຢ່າງແຮງ; ລາວເຊັດເຫື່ອທີ່ໜ້າຜາກ—ເປັນເຄື່ອງຊີ້ພາຍນອກຂອງຄວາມປັ່ນປ່ວນພາຍໃນ ທີ່ເກີດຈາກຄໍາທີ່ລະເມີດຂອບເຂດທໍາ ແລະ ປຸກປັ່ນຄວາມອາຄາດ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical weight of speech: words that are pāpa (morally corrupt) and dāruṇa (cruel) can destabilize even the disciplined, showing why dharma values restraint, truthfulness, and non-provocative communication—especially in diplomacy before war.
Ulūka delivers a harsh, provocative message. Sañjaya reports that Arjuna becomes visibly shaken and wipes his forehead, indicating intense agitation and the rising tension that pushes the parties closer to conflict.