Shloka 23
अग्निस्तुति, इन्द्रदर्शन, नहुष-भयवर्णन
Agni-hymn, discovery of Indra, and the Nahuṣa threat
ब॒हस्पतिरु्वाच देवा भीता: शक्रमकामयन्त त्वया त्यक्तं महदैन्द्रं पद तत् तदा देवा: पितरो<थर्षयश्न गन्धर्वमुख्याश्न समेत्य सर्वे
bṛhaspatir uvāca—devā bhītāḥ śakram akāmayanta; tvayā tyaktaṁ mahad aindraṁ padaṁ tat. tadā devāḥ pitaraḥ atha ṛṣayaś ca gandharva-mukhyāś ca sametya sarve rājānaṁ nahuṣaṁ samupāgaman. śakra! tatra te nahuṣam idam ūcuḥ—“bhavān asmākaṁ rājā bhavatu, samastaṁ viśvaṁ ca rakṣatu.” etac chrutvā nahuṣaḥ pratyuvāca—“na me śaktir indratve; tasmāt tapo-tejobhyāṁ mām āpyāyayata.”
ພຣະບຣິຫັດສະປະຕິ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ສັກຣະ, ເມື່ອທ່ານລະທິ້ງຕຳແໜ່ງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງອິນທຣາ ເທວະດາທັງຫຼາຍກໍຕົກໃຈຫວາດກົວ ແລະ ປາຖະໜາຈະໄດ້ອິນທຣາອົງໃໝ່ແທນທ່ານ. ໃນຄາວນັ້ນ ເທວະດາ, ພິຕຣະ, ຣິສີ, ແລະ ຄັນທັຣວະຜູ້ເປັນເລີດ ທັງໝົດໄດ້ຊຸມນຸມກັນ ແລະ ໄປພ້ອມກັນຫາກະສັດ ນະຫຸສະ. ທີ່ນັ້ນ ພວກເຂົາໄດ້ກ່າວກັບລາວວ່າ: ‘ຂໍໃຫ້ທ່ານເປັນກະສັດຂອງພວກເຮົາ ແລະ ປົກປ້ອງໂລກທັງປວງ.’ ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ນະຫຸສະ ຕອບວ່າ: ‘ຂ້າບໍ່ມີພະລັງພໍທີ່ຈະເປັນອິນທຣາ; ດັ່ງນັ້ນ ຂໍໃຫ້ພວກທ່ານເສີມພູນ ແລະ ເພີ່ມພະລັງໃຫ້ຂ້າ ດ້ວຍຕະປະ ແລະ ລັດສະຫມີທາງຈິດວິນຍານຂອງພວກທ່ານ.’”
इन्द्र उवाच
Educational Q&A
Authority is not merely a title but a burden requiring inner capacity (śakti). When a leader’s post becomes vacant, the community seeks stability, yet rightful rule should be grounded in competence and moral-spiritual strength; hence Nahuṣa asks to be empowered by tapas and tejas rather than accepting power lightly.
After Indra (Śakra) abandons his post, the frightened gods and allied celestial groups approach King Nahuṣa and request him to become their ruler and protect the world. Nahuṣa hesitates, saying he lacks the power to be Indra, and asks them to strengthen him through their austerity and spiritual radiance.