Shloka 30
Ulūka’s Provocation and Keśava’s Counter-Message (उलूकदूत्ये केशवप्रत्युत्तरम्)
तथेति त॑ प्रतिज्ञाय मूषिका भरतर्षभ । वृद्धबालमथो सर्व मार्जाराय न्यवेदयन्,“भरतश्रेष्ठ! “बहुत अच्छा” कहकर चूहोंने बिलावकी आज्ञाका पालन करनेके लिये हामी भर ली और वृद्ध तथा बालकोंसहित अपना सारा परिवार उस बिलावको सौंप दिया
tatheti taṁ pratijñāya mūṣikā bharatarṣabha | vṛddhabālam atho sarvaṁ mārjārāya nyavedayan ||
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ເປັນຢ່າງນັ້ນແຫຼະ» ພວກໜູໄດ້ຕົກລົງ, ໂອ ຜູ້ກ້າແຫ່ງວົງສາພາຣະຕະ. ເມື່ອໄດ້ໃຫ້ຄໍາຍິນຍອມແລ້ວ ພວກເຂົາກໍມອບຊຸມຊົນທັງໝົດ—ທັງຜູ້ເຖົ້າແລະເດັກນ້ອຍ—ໃຫ້ແກ່ແມວ. ເຫດການນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ການເຊື່ອຟັງໂດຍບໍ່ພິຈາລະນາ ແລະການໄວ້ໃຈຜິດຕໍ່ອໍານາດຜູ້ລ້າ ອາດນໍາພາສັງຄົມທັງມວນ ຮວມທັງຜູ້ອ່ອນແອ ໄປສູ່ຄວາມພິນາດ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse warns that agreeing too readily to a powerful adversary’s terms—without discernment—can endanger an entire community. Ethical prudence (nīti) requires testing intentions, especially when the vulnerable (elders and children) will bear the cost of a wrong decision.
The mice respond “tathā” (“so be it”) and formally agree. Then they entrust their whole group, including elders and children, to the cat—an act that highlights their surrender to a natural predator and sets up the moral point about deception and imprudent submission.