Shloka 12
निर्भर्त्सयित्वा राज्ञस्तांस्तृणीकृत्य सुयोधनम् । राधेयं भीषयित्वा च सौबलं च पुन: पुनः:,समस्त राजाओंको डाँट बताकर दुर्योधनको तिनकेके समान समझकर तथा राधानन्दन कर्ण और सुबलपुत्र शकुनिको बार-बार डराकर जूएसे धृतराष्ट्रपुत्रोंकी निन्दा करके वाणी तथा गुप्त मन्त्रणाद्वारा सब राजाओंके मनमें अनेक बार भेद उत्पन्न करनेके पश्चात् फिर सामसहित दानकी बात उठायी, जिससे कुरुवंशकी एकता बनी रहे और अभीष्ट कार्यकी सिद्धि हो जाय
nirbhartsayitvā rājñas tāṁs tṛṇīkṛtya suyodhanam | rādheyaṁ bhīṣayitvā ca saubalaṁ ca punaḥ punaḥ ||
ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ຫຼັງຈາກຂ້າພະເຈົ້າຕຳໜິກະສັດເຫຼົ່ານັ້ນ ແລະເບິ່ງສຸຍໂອທະນະວ່າບໍ່ຕ່າງຈາກຟາງຫຍ້າ, ພ້ອມທັງຂົ່ມຂູ່ຣາເທຍ (ກັນນະ) ແລະສາວບາລະ (ຊະກຸນິ) ຊ້ຳໆ, ຂ້າພະເຈົ້າກໍໄດ້ຕຳໜິລູກຊາຍຂອງທຣິຕະຣາສະຕຣະ. ດ້ວຍຄຳເວົ້າ ແລະດ້ວຍການປຶກສາລັບ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຫວ່ານເມັດແຫ່ງຄວາມແຕກແຍກໃນໃຈຂອງບັນດາຜູ້ປົກຄອງທີ່ຊຸມນຸມຢູ່ ຊ້ຳໆ; ແລ້ວຈຶ່ງຍົກຂໍ້ເສນອການປະນີປະນອມພ້ອມກັບຂອງກຳນັນ, ເພື່ອໃຫ້ຄວາມເປັນເອກະພາບຂອງວົງກຸຣຸຖືກຮັກສາ ແລະໃຫ້ວຽກທີ່ປາດຖະໜາສຳເລັດ.»
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical danger of manipulating assemblies through harsh speech and secret plotting to create divisions, even when later presenting conciliation and gifts. It implicitly contrasts genuine peacemaking with strategic, self-serving diplomacy that undermines unity (saṅgha/vaṁśa-saṁhati) and dharma.
Vāyu describes a political actor’s sequence of tactics: first rebuking and belittling Duryodhana, then repeatedly intimidating Karna and Śakuni, publicly criticizing Dhṛtarāṣṭra’s sons, and privately fomenting discord among the gathered kings. After destabilizing the group, he shifts to proposing conciliation along with gifts, aiming to keep the Kuru clan united and secure a desired outcome.