Shloka 15
भीष्मद्रोणयोर्दुर्योधनं प्रति शमोपदेशः | Bhīṣma and Droṇa’s Counsel of Conciliation to Duryodhana
विक्रमाधिगता हार्था: क्षत्रधर्मेण जीवत: । मनो मनुष्यस्य सदा प्रीणन्ति पुरुषोत्तम
vikramādhigatā hārthāḥ kṣatradharmeṇa jīvataḥ | mano manuṣyasya sadā prīṇanti puruṣottama puruṣottama | tad-anantaraṃ kṣatriya-dharme tatpara-raṇe vā ubhau mādrī-kumārau prati mama eṣa saṃdeśaḥ—"vīrāḥ! yuyam api prāṇānām api bājīṃ kṛtvā sva-vikrameṇa prāptān bhogān eva bhuṅkṣvadhvam | kṣatra-dharmeṇa nirvāhaṃ kurvataḥ manuṣyasya manaḥ vikramārjitāḥ padārthāḥ eva sadā santoṣayanti"
«ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາມະນຸດ! ຜົນກໍາໄລທີ່ໄດ້ມາດ້ວຍວິລະກໍາຂອງຕົນ ໃນຂະນະທີ່ດໍາລົງຊີວິດຕາມທໍາຂອງກະສັດນັກຮົບ ນັ້ນແຫຼະທີ່ເຮັດໃຫ້ໃຈມະນຸດຊື່ນບານຢູ່ເສມອ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງນໍາຂໍ້ຄວາມນີ້ໄປບອກລູກຊາຍທັງສອງຂອງມາດຣີ ຜູ້ມຸ່ງໝັ້ນໃນໜ້າທີ່ນັກຮົບຢູ່ເສມອ: “ໂອ ວິລະຊົນ! ແມ່ນແຕ່ຈະຕ້ອງສຽງຊີວິດ ກໍຈົ່ງຊື່ນຊົມແຕ່ຄວາມສຸກທີ່ໄດ້ມາດ້ວຍພະລັງກ້າຫານຂອງຕົນ. ເພາະຜູ້ທີ່ດໍາລົງຊີວິດຕາມວິຖີກະສັດນັກຮົບ ໃຈຈຶ່ງຈະພໍໃຈແທ້ ກໍດ້ວຍຊັບສິນທີ່ຫາໄດ້ດ້ວຍວິລະກໍາເທົ່ານັ້ນ.”»
पुत्र उवाच
Educational Q&A
A Kshatriya should value and enjoy only what is earned through personal valor and righteous warrior-duty; such self-won gains alone bring lasting inner satisfaction and honor.
A speaker (identified as ‘the son’) instructs that a message be delivered to the two sons of Madri (Nakula and Sahadeva), urging them to remain steadfast in Kshatriya-dharma and to partake only of enjoyments obtained by their own heroic effort, even at the risk of life.