Shloka 31
Udyoga-parva Adhyāya 130: Kuntī’s Instruction on Rājadharma and Daṇḍanīti
Devanagari script
इसी प्रकार वृष्णिवंशके सम्मानित वीर हृदिकपुत्र महारथी कृतवर्मा भी एक-दूसरे रथपर बैठे दिखायी दिये ।। उपस्थितरथं शौरिं प्रयास्यन्तमरिंदमम् । धृतराष्ट्री महाराज: पुनरेवाभ्यभाषत,शत्रुदमन भगवान् श्रीकृष्णका रथ उपस्थित है और अब ये यहाँसे चले जायँगे; ऐसा जानकर महाराज धुृतराष्ट्रने पुन: उनसे कहा--
Transliteration
upasthitarathaṁ śauriṁ prayāsyantam ariṁdamam | dhṛtarāṣṭro mahārājaḥ punar evābhyabhāṣata ||
Translation
ເມື່ອເຫັນ ສໍຣີ (ພຣະສີກຣິດສະນະ) ຜູ້ປະຫານສັດຕູ ຢືນຢູ່ພ້ອມລົດສົງຄາມ ແລະກຳລັງຈະເດີນທາງອອກໄປ ພຣະຣາຊາ ທຣິຕຣາສະຕຣະ ໄດ້ເອີ້ນພຣະອົງກ່າວອີກຄັ້ງ. ຂະນະນັ້ນສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນການພຶ່ງພາຄຳຊີ້ນຳຂອງກຣິດສະນະດ້ວຍຄວາມກັງວົນ ໃນຈຸດຫັນສຳຄັນທີ່ຄຳເວົ້າແລະການເລືອກຍັງອາດຢັບຢັ້ງການໄຫຼໄປສູ່ສົງຄາມໄດ້.
Word by Word
उपस्थितम्present, arrived
उपस्थितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउपस्थित
FormMasculine, Accusative, Singular
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
शौरिम्Śauri (Krishna)
शौरिम्:
Karma
TypeNoun
Rootशौरि
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रयास्यन्तम्about to depart/going forth
प्रयास्यन्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootप्र-या
FormFuture (periphrastic/participle sense: about to go), Singular, Parasmaipada (active participial sense)
अरिंदमम्foe-subduing
अरिंदमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअरिंदम
FormMasculine, Accusative, Singular
धृतराष्ट्रीDhṛtarāṣṭra (the king)
धृतराष्ट्री:
Karta
TypeAdjective
Rootधृतराष्ट्री
FormMasculine, Nominative, Singular
महाराजःgreat king
महाराजः:
Karta
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Nominative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अभ्यभाषतspoke/addressed
अभ्यभाषत:
TypeVerb
Rootअभि-भाष्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
धृतराष्ट उवाच
Characters & Entities
D
DhṛtarāṣṭraŚ
Śauri (Śrī Kṛṣṇa)C
chariot (ratha)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes