Shloka 27

अचिन्तयन्नमेयात्मा सर्व तद्‌ राजमण्डलम्‌ | निश्चक्राम ततः शौरि: सधूम इव पावक:,परंतु अप्रमेयस्वरूप भगवान्‌ श्रीकृष्ण उस समस्त नरेशमण्डलकी कोई परवा न करके धूमयुक्त अग्निकी भाँति सभाभवनसे बाहर निकल आये

acintayann ameyātmā sarva tad rājamāṇḍalam | niścakrāma tataḥ śauriḥ sadhūma iva pāvakaḥ ||

ທຣິຕຣາດ ກ່າວວ່າ: ບໍ່ໄດ້ໃສ່ໃຈຕໍ່ວົງກະສັດທັງປວງນັ້ນ ພຣະເສົາຣິ (ພຣະກຣິດສະນະ) ຜູ້ມີຈິດວິນຍານຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້ ກໍກ້າວອອກຈາກສະພາຫໍ ເຫມືອນໄຟທີ່ມີຄວັນຫໍ່ຫຸ້ມ.

अचिन्तयन्did not think / disregarded
अचिन्तयन्:
Karta
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलङ्, परस्मैपदम्, प्रथम, एकवचनम्
अमेयात्माone whose nature/self is immeasurable
अमेयात्मा:
Karta
TypeNoun
Rootअमेयात्मन् (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
सर्वम्all / entire
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिकम्)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
तत्that
तत्:
Karma
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
राजमण्डलम्circle/assembly of kings
राजमण्डलम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजमण्डल (प्रातिपदिकम्)
Formनपुंसकलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्
निश्चक्रामwent out / departed
निश्चक्राम:
Karta
TypeVerb
Rootक्रम् (धातु) + निस् (उपसर्गः)
Formलिट् (परस्मैपदम्, प्राचीन-प्रयोगः), प्रथम, एकवचनम्
ततःthen / from there
ततः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्ययम्)
शौरिःŚauri (Krishna)
शौरिः:
Karta
TypeNoun
Rootशौरि (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
सधूमःwith smoke / smoky
सधूमः:
Karta
TypeAdjective
Rootसधूम (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
इवlike / as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्ययम्)
पावकःfire
पावकः:
Karta
TypeNoun
Rootपावक (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

धृतराष्ट उवाच

D
Dhṛtarāṣṭra
Ś
Śauri (Śrī Kṛṣṇa)
R
rājamāṇḍala (assembly of kings)
P
pāvaka (fire)
D
dhūma (smoke)
S
sabha (assembly hall, implied by context)

Educational Q&A

When a collective of rulers becomes entrenched in adharma, the righteous counselor is not diminished by their numbers. Kṛṣṇa’s disregard for the ‘circle of kings’ highlights that moral authority rests on dharma, not on majority power or royal prestige; withdrawal can itself be an ethical signal that responsibility now lies with those who rejected right counsel.

Dhṛtarāṣṭra narrates that Kṛṣṇa (Śauri), after facing the assembled kings, exits the hall. The simile ‘like smoky fire’ conveys a charged departure—ominous and purifying—suggesting that the failed peace effort is giving way to the consequences of the Kauravas’ obstinacy.