Shloka 41
Udyoga-parva Adhyāya 123 — Bhīṣma–Droṇa–Vidura Upadeśa to Duryodhana
Keśava-vākya aftermath
“राजन! जो उत्तम व्यवहार करनेवाले सत्पुरुषोंक साथ असद्व्यवहार करता है, वह कुल्हाड़ीसे जंगलकी भाँति उस दुर्व्यवहारसे अपने-आपको ही काटता है ।।
rājan! yo uttama-vyavahāra-karaṇeṣu satpuruṣeṣu sārdham asad-vyavahāraṃ karoti, sa vanaṃ kuṭhāreṇeva tena durvyavahāreṇa svayam ātmānam eva chinatti. na tasya hi matiṃ chindyād yasya necchet parābhavam | avicchinna-mater asya kalyāṇe dhīyate matiḥ | ātmavān nāvamanyeta triṣu lokeṣu bhārata |
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ກະສັດ! ຜູ້ໃດປະພຶດຜິດຕໍ່ຄົນດີຜູ້ມີຈັນຍາດີ ກໍເຫມືອນຄົນຕັດປ່າດ້ວຍຂວານ—ໂດຍຄວາມປະພຶດຜິດນັ້ນເອງ ລາວຕັດທຳລາຍຄວາມເຈຣິນຂອງຕົນ. ບໍ່ຄວນທຳລາຍປັນຍາຂອງຜູ້ທີ່ເຮົາຍັງບໍ່ແມ່ນແຕ່ປາຖະໜາໃຫ້ລາວພ່າຍແພ້; ເພາະເມື່ອປັນຍາບໍ່ຖືກຕັດຂາດ ໃຈຈະເອົາໃຈໃສ່ກິດທີ່ເປັນມົງຄຸນ ແລະ ເກີດປະໂຫຍດ. ໂອ ພາຣະຕະ! ຜູ້ມີຕົນຄວບຄຸມບໍ່ຄວນດູໝິ່ນໃຜໃນສາມໂລກ—ແມ່ນແຕ່ຄົນຕ່ຳຕ້ອຍ; ຈະກ່າວຫຍັງເຖິງການຫຍັບຫຍາມປານດະວະຜູ້ສູງສົ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ!»
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Misconduct toward the virtuous rebounds upon oneself: it destroys one’s own welfare. Therefore, preserve sound judgment, cultivate self-control, and avoid contempt for anyone—especially for noble persons like the Pāṇḍavas.
In Udyoga Parva’s counsel-filled context before the great war, Vaiśaṃpāyana narrates a moral warning to the king: insulting or undermining good people is self-destructive, and a wise ruler should refrain from disparaging anyone, with particular emphasis on not slighting the Pāṇḍavas.