Shloka 3
Saṃsāra-Gahana Allegory: The Brāhmaṇa in the Forest and Well (संसारगहन-आख्यान)
विदुरजीने कहा--राजन्! मैं भगवान् स्वयम्भूको नमस्कार करके संसाररूप गहन वनके उस स्वरूपका वर्णन करता हूँ, जिसका निरूपण बड़े-बड़े महर्षि करते हैं ।। वश्चिन्महति कान्तारे वर्तमानो द्विज: किल । महद् दुर्गमनुप्राप्तो वन॑ क्रव्यादसंकुलम्,कहते हैं कि किसी विशाल दुर्गम वनमें कोई ब्राह्मण यात्रा कर रहा था। वह वनके अत्यन्त दुर्गम प्रदेशमें जा पहुँचा, जो हिंसक जन्तुओंसे भरा हुआ था
vidura uvāca—rājan! ahaṁ bhagavantaṁ svayambhūṁ namaskṛtya saṁsāra-rūpaṁ gahanaṁ vanaṁ yathā-rūpaṁ varṇayiṣyāmi, yasya nirūpaṇaṁ mahā-maharṣayaḥ kurvanti. vaścin mahati kāntāre vartamāno dvijaḥ kila; mahad durgam anuprāpto vanaṁ kravyādasaṅkulam.
ວິດູຣະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຫຼັງຈາກຂ້ານ້ອມນະມັດສະການແດ່ ພຣະສະວະຍຳພູ ແລ້ວ, ຂ້າຈະພັນລະນາປ່າອັນທຶບທົ່ວທີ່ເປັນສັງສານ ດັ່ງທີ່ບັນດາມະຫາລະສີໄດ້ອະທິບາຍ. ເຂົາເລົ່າກັນວ່າ ມີພຣາຫມັນຜູ້ໜຶ່ງເດີນທາງຢູ່ໃນປ່າໃຫຍ່ອັນກວ້າງໃຫຍ່; ລາວໄດ້ເຂົ້າໄປຮອດບ່ອນທີ່ຜ່ານພົ້ນຍາກຢ່າງຍິ່ງ, ເປັນປ່າທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍສັດກິນເນື້ອອັນດຸຮ້າຍ”។
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura frames worldly life (saṁsāra) as a perilous, dense forest filled with dangers, introducing an ethical-spiritual allegory meant to awaken detachment, discernment, and a search for safe passage through dharma and right understanding.
Vidura begins an illustrative story: after saluting the Self-born Lord, he describes a brahmin traveler who enters a vast, difficult wilderness crowded with carnivorous beasts—setting the stage for an allegorical explanation of human life’s hazards and moral choices.