Shloka 6
अभिमन्युविलापः (Abhimanyu-vilāpa) — Uttarā’s lament, observed and framed by Gandhārī
तस्य वकक्त्रमुपाप्राय सौभद्रस्य मनस्विनी । विबुद्धकमलाकारं कम्बुवृत्तशिरोधरम्,सुभद्राकुमारका मुख प्रफुल्ल कमलके समान शोभा पाता है। उसकी ग्रीवा शंखके समान और गोल है। कमनीय रूप-सौन्दर्यसे सुशोभित माननीय एवं मनस्विनी उत्तरा पतिके मुखारविन्दको सूँघकर उसे गलेसे लगा रही है। पहले भी यह इसी प्रकार मधुके मदसे अचेत हो सलज्जभावसे उसका आलिंगन करती रही होगी
tasya vaktram upāprāya saubhadrasya manasvinī | vibuddha-kamalākāraṁ kambuvṛtta-śirodharam ||
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ນາງອຸຕຕະຣາ ຜູ້ມີໃຈສູງສົ່ງ ໄດ້ເຂົ້າໄປໃກ້ໃບໜ້າຂອງ ສາວພັດຣະ (ອະພິມັນຍຸ) ເຫັນໃບໜ້ານັ້ນດັ່ງດອກບົວບານເຕັມ ແລະຄໍກົມດັ່ງຫອຍສັງຂ໌; ນາງດົມກິ່ນໃບໜ້າດັ່ງດອກບົວນັ້ນ ແລ້ວກອດເຂົາໄວ້ແນບອົງ. ພາບນັ້ນສະທ້ອນຄວາມໂສກເສົ້າອັນໃກ້ຊິດ ແລະຫາທາງຊ່ວຍບໍ່ໄດ້ຂອງພັນລະຍາວັຍໜຸ່ມຫຼັງສົງຄາມ; ຄວາມຮັກແລະຄວາມສຸພາບຖືກຄວາມສູນເສຍກົດທັບ ແລະຄ່າທາງສິນທຳຂອງຄວາມຮຸນແຮງປາກົດຊັດ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the human cost of adharma and war: even when political aims are achieved, the aftermath is filled with intimate suffering. It invites ethical reflection on violence by showing grief not as abstract tragedy but as personal, embodied loss.
Uttarā, Abhimanyu’s wife, approaches his face, described with lotus-and-conch imagery, and embraces him in a gesture of intense mourning and attachment, highlighting the sorrow that pervades the Strī Parva after the great battle.