Shloka 28
Adhyāya 17 — Gandhārī’s Vilāpa at Duryodhana’s Body (स्त्रीपर्व, अध्याय १७)
पुत्र रुधिरसंसिक्तमुपजिप्रत्यनिन्दिता । दुर्योधन तु वामोरु: पाणिना परिमार्जती
putra-rudhira-saṁsiktam upajihpraty aninditā | duryodhanaṁ tu vāmoruḥ pāṇinā parimārjatī ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ນາງຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ລີ້ນຍື່ນອອກມາ ແລ້ວໃຊ້ມືຂອງນາງເຊັດເລືອດທີ່ເປື້ອນຢູ່ເທິງຮ່າງ (ຫຼື ອະວະ) ຂອງລູກຊາຍນາງ ດຸຣະໂຍທະນະ. ພາບນີ້ຕອກຢ້ຳຄ່າແທ້ຂອງສົງຄາມທີ່ຕົກໃສ່ມະນຸດ: ແມ່ນແຕ່ໃນຄວາມໂສກທີ່ຊອບທຳ ຜົນຕາມມາຂອງການປະທະທີ່ຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍອະທັມ ກໍ່ຫຼຸດລົງເຮືອນຫຼວງໃຫ້ເຫຼືອແຕ່ການຮ້ອງໄຫ້ອັນອ່ອນແອ ແລະການດູແລຢ່າງໃກ້ຊິດຕໍ່ຜູ້ລົ້ມຕາຍ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral and human aftermath of adharma-driven war: power and pride culminate in suffering, and even the ‘victors’ and ‘vanquished’ alike are left with grief, helplessness, and the duty of care for the dead.
In the Stree Parva’s lamentation scenes, a blameless woman—understood in context as Gāndhārī—approaches the fallen Duryodhana and, overwhelmed with sorrow, wipes the blood from her son’s body with her hand.