Shloka 31
उतथ्योपदेशः—राजधर्मः, दर्पनिग्रहः, प्रजारक्षणम्
Utathya’s Instruction: Royal Dharma, Restraint of Pride, Protection of Subjects
निगृहीतादमात्याच्च स्त्रीभ्यश्नैव विशेषतः । पर्वताद् विषमाद् दुर्गाद्धस्तिनो 5श्वात् सरीसूपात्,इसी तरह जिसको एक बार कैद किया हो, उस मन्त्रीसे, विशेषतः परायी स्त्रियोंसे, ऊँचे-नीचे और दुर्गम पर्वतसे तथा हाथी, घोड़े और सर्पेंसे राजाको बचकर रहना चाहिये। इनकी ओरसे सदा सावधान रहे और रातमें घूमना-फिरना छोड़ दे। कृपणता, अभिमान, दम्भ और क्रोधका भी सर्वथा परित्याग कर दे
nigṛhītād amātyāc ca strībhyaś caiva viśeṣataḥ | parvatād viṣamād durgād hastino 'śvāt sarīsṛpāt ||
ອຸຕັດທະຍະ ກ່າວວ່າ: «ກະສັດພຶງຮັກສາພຣະອົງໃຫ້ປອດໄພຈາກອຳມາດທີ່ເຄີຍຖືກຈັບຂັງມາແລ້ວ ແລະໂດຍພິເສດຈາກແມ່ຍິງຂອງຜູ້ອື່ນ. ພຶງລະວັງພູເຂົາອັນອັນຕະລາຍ ແລະປ້ອມຄ່າຍທີ່ຍາກລຳບາກ, ພ້ອມທັງອັນຕະລາຍຈາກຊ້າງ ມ້າ ແລະສັດຄືບຄານເຊັ່ນງູ. ດັ່ງນັ້ນ ພຶງຕື່ນຕົວຢູ່ເທື່ອງໆ, ຫ້າມທ່ອງທ່ຽວຍາມຄ່ຳຄືນ, ແລະພຶງລະທິ້ງຄວາມຕະໜີ, ຄວາມຈອງຫອງ, ຄວາມເສດສ້າງ, ແລະຄວາມໂກດໃຫ້ໝົດສິ້ນ».
उतथ्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches rājadharma as practical vigilance and moral discipline: a ruler must avoid predictable sources of danger (political enemies, illicit entanglements, hazardous terrain, and powerful animals) and must also renounce inner vices—miserliness, pride, hypocrisy, and anger—that undermine sound judgment and stable rule.
In Śānti Parva’s instruction on kingship, the sage Utathya addresses guidance for a king’s conduct. He lists concrete external threats and then adds an ethical injunction to abandon destructive character traits, framing governance as both security-awareness and self-mastery.