Shloka 38
Mantri-Parīkṣā — Testing Ministers, Securing Counsel, and Ethical Criteria for Advisers (अध्याय ८४)
जो मूर्ख, अपवित्र, जड, शत्रुसेवी, बढ़-बढ़कर बातें बनानेवाला, क्रोधी और लोभी है तथा सुहृद् नहीं है, उसको भी गुप्त मन्त्रणा सुननेका अधिकार नहीं है ।। आगमगन्तुश्चानुरक्तोडपि काममस्तु बहुश्ुतः । सत्कृतः संविभक्तो वा न मन्त्र श्रोतुमहति,जो कोई अनुरक्त, अनेक शास्त्रोंका विद्वान् और सबके द्वारा सम्मानित हो तथा जिसको भलीभाँति भेंट दी गयी हो, वह भी यदि नया आया हुआ हो तो गुप्त मन्त्रणा सुननेके योग्य नहीं है
bhīṣma uvāca | yo mūrkho 'pavitraḥ jaḍaḥ śatrusevī bāḍhaṁ bāḍhaṁ vākya-kartā krodhī ca lobhī ca na ca suhṛt, sa gupta-mantraṇā-śravaṇe 'nadhikārī | āgamagantuś cānurakto 'pi kāmam astu bahuśrutaḥ | satkṛtaḥ saṁvibhakto vā na mantraṁ śrotum arhati ||
ພີສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດໂງ່, ບໍ່ບໍລິສຸດ, ປັນຍາທຶບ, ຮັບໃຊ້ສັດຕູ, ອວດອ້າງໃນຄໍາເວົ້າ, ໂກດງ່າຍ ແລະໂລບ; ແລະບໍ່ແມ່ນຜູ້ຫວັງດີແທ້—ບໍ່ມີສິດໄດ້ຟັງຄໍາປຶກສາລັບ. ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ຮັກໃຄ່, ຮູ້ຫຼາຍໃນຄຳພີຫຼາຍສາດ, ໄດ້ຮັບການນັບຖືຈາກທຸກຄົນ ແລະໄດ້ຮັບການຕອບແທນຢ່າງດີ—ຖ້າເປັນຄົນພຶ່ງມາໃໝ່ (ຍັງບໍ່ທັນຖືກທົດສອບ) ກໍບໍ່ເໝາະຈະໄດ້ຟັງການປຶກສາລັບ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Confidential deliberation must be shared only with proven, trustworthy well-wishers. Moral flaws (greed, anger, impurity, enemy-alignment, boastfulness) disqualify a person; even learning and honor do not compensate for lack of tested reliability, especially in a newcomer.
In the Shanti Parva’s instruction on governance and conduct, Bhishma lays down criteria for selecting who may be admitted to secret strategic discussions, warning that both bad character and untested familiarity can endanger counsel.