Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Chapter 78: Royal Responsibility for Wealth, Social Order, and the Protection of Dvijas

Kekaya Exemplum

न याचन्ते प्रयच्छन्ति सत्यधर्मविशारदा: । नाध्यापयन्त्यधीयन्ते यजन्ते याजयन्ति न,मेरे राज्यमें जो क्षत्रिय हैं, वे अपने वर्णोचित कर्मोमें लगे रहते हैं, वे वेदोंका अध्ययन तो करते हैं, परंतु अध्यापन नहीं करते; यज्ञ करते हैं, परंतु कराते नहीं हैं तथा दान देते हैं, किंतु स्वयं लेते नहीं हैं। मेरे राज्यके क्षत्रिय याचना नहीं करते; स्वयं ही याचकोंको मुहमाँगी वस्तुएँ देते हैं। सत्यभाषी तथा धर्मसम्पादनमें कुशल हैं। वे ब्राह्मणोंकी रक्षा करते हैं और युद्धमें कभी पीठ नहीं दिखाते हैं तो भी तुम मेरे शरीरके भीतर कैसे प्रविष्ट हो गये?

na yācante prayacchanti satyadharmaviśāradāḥ | nādhyāpayanty adhīyante yajante yājayanti na |

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ພວກເຂົາບໍ່ຂໍ; ແຕ່ກັບໃຫ້—ເປັນຜູ້ຊໍານານໃນຄວາມຈິງ ແລະໃນການປະພຶດທຳມະ. ພວກເຂົາບໍ່ສອນເວດ ແຕ່ຮຽນມັນ; ພວກເຂົາປະກອບຍັດຍະ ແຕ່ບໍ່ເປັນຜູ້ປະກອບພິທີໃຫ້ຄົນອື່ນ. ໃນອານາຈັກຂອງຂ້າ ກະສັດຕຣິຍະຕັ້ງຢູ່ໃນໜ້າທີ່ຕາມວັນນະຂອງຕົນ: ໃຫ້ທານແຕ່ບໍ່ຮັບທານ, ແລະໂດຍບໍ່ຕ້ອງໃຫ້ຂໍ ກໍໃຫ້ແກ່ຜູ້ຂໍຕາມທີ່ປາດຖະໜາ. ພວກເຂົາປົກປ້ອງພຣາຫມັນ ແລະບໍ່ເຄີຍຫັນຫຼັງໃນສົງຄາມ. ແມ່ນແຕ່ຢ່າງນັ້ນ—ເຈົ້າເຂົ້າມາໃນກາຍຂ້າໄດ້ແນວໃດ?»

not
:
TypeIndeclinable
Root
याचन्तेthey beg/ask
याचन्ते:
TypeVerb
Rootयाच्
FormLat, present, Atmanepada, 3, plural
प्रयच्छन्तिthey give/grant
प्रयच्छन्ति:
TypeVerb
Rootदा
Formप्र, Lat, present, Parasmaipada, 3, plural
सत्यधर्मविशारदाःskilled in truth and dharma
सत्यधर्मविशारदाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्यधर्मविशारद
Formmasculine, nominative, plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
अध्यापयन्तिthey teach (cause to study)
अध्यापयन्ति:
TypeVerb
Rootअध्यापय्
FormLat, present, Parasmaipada, 3, plural
अधीयन्तेthey study/recite
अधीयन्ते:
TypeVerb
Rootअधि-इ
FormLat, present, Atmanepada, 3, plural
यजन्तेthey sacrifice/perform yajña
यजन्ते:
TypeVerb
Rootयज्
FormLat, present, Atmanepada, 3, plural
याजयन्तिthey officiate/perform (yajña) for others; cause to sacrifice
याजयन्ति:
TypeVerb
Rootयाजय्
FormLat, present, Parasmaipada, 3, plural
not
:
TypeIndeclinable
Root

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
K
kṣatriyas
V
Veda
Y
yajña (sacrifice)
B
brāhmaṇas