Shloka 52
राजवृत्त-रक्षा-प्रणिधि-षाड्गुण्योपदेशः
Royal Conduct, Protection, Intelligence, and Policy Measures
नश्येदभिमृशन् सद्यो मृग: कूटमिव स्पृशन् | आत्मस्वमिव रक्षेत राजस्वमिह बुद्धिमान्,जैसे मृग मारण-मन्त्रका स्पर्श करते ही अपने प्राणोंसे हाथ धो बैठता है, उसी प्रकार राजाके धनपर हाथ लगानेवाला मनुष्य तत्काल मारा जाता है; अतः बुद्धिमान् पुरुषको चाहिये कि वह अपने ही धनके समान इस जगत्में राजाके धनकी भी रक्षा करे
naśyed abhimṛśan sadyo mṛgaḥ kūṭam iva spṛśan | ātmasvam iva rakṣet rājasvam iha buddhimān |
ວະສຸມານາ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງກວາງທີ່ພິນາດທັນທີເມື່ອໄປແຕະກັບດັກທີ່ຊ່ອນໄວ້, ຄົນທີ່ຍື່ນມືໄປຈັບຊັບຂອງພະຣາຊາກໍຖືກທຳລາຍຢ່າງວ່ອງໄວ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາຄວນປົກປ້ອງຊັບພະຣາຊະສົມບັດໃນໂລກນີ້ ເທົ່າກັບທີ່ປົກປ້ອງຊັບຂອງຕົນ»។
वसुमना उवाच
Educational Q&A
Do not appropriate royal/public wealth; treating the king’s revenue as protected property is a duty, and violating it brings swift ruin—like a deer caught by a hidden snare.
Vasumanā delivers a moral warning using a vivid simile: just as a deer dies upon touching a concealed trap, so too a person who meddles with the king’s wealth meets immediate destruction; hence the wise should safeguard it as their own.