Shloka 16
Varṇāśrama-ācāra and Vikarma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry on Safe Dharmas (शिवधर्मप्रश्नः)
श्रेष्ठ आश्रम गार्हस्थ्यमें निवास करनेवाले द्विजोंके लिये महर्षिगण यह कर्तव्य बताते हैं कि वह स्त्री और पुत्रोंका भरण-पोषण तथा वेदशास्त्रोंका स्वाध्याय करे ।। एवं हि यो ब्राह्मणो यज्ञशीलो गार्हस्थ्यमध्यावसते यथावत् | गृहस्थवृत्तिं प्रविशोध्य सम्यक् स्वर्गे विशुद्धं फलमाप्तुते स:,जो ब्राह्मण इस प्रकार स्वभावत: यज्ञपरायण हो, गृहस्थ-धर्मका यथावत् रूपसे पालन करता है, वह गृहस्थ-वृत्तिका अच्छी तरह शोधन करके स्वर्गलोकमें विशुद्ध फलका भागी होता है
evaṁ hi yo brāhmaṇo yajñaśīlo gārhasthyam adhyāvasate yathāvat | gṛhasthavṛttiṁ praviśodhya samyak svarge viśuddhaṁ phalam āpnute saḥ ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ບັນດາລະສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໄດ້ປະກາດວ່າ ສໍາລັບຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ທະວິຊະ) ຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນອາສຣະມະແຫ່ງຄົວເຮືອນອັນປະເສີດ ໜ້າທີ່ອັນຖືກຕ້ອງຄື ລ້ຽງດູພັນລະຍາແລະລູກໆ ແລະປະພຶດສະວາທະຍາຍະຢ່າງມີວິໄນໃນເວດ ແລະ ຊາສຕຣະ. ແທ້ຈິງ ພຣາຫມະນຜູ້ມີໃຈມຸ່ງຫາຍັດຍະໂດຍທໍາມະຊາດ ແລະດໍາລົງຊີວິດຄົວເຮືອນຕາມບັນຍັດ ໂດຍຊໍາລະອາຊີບແລະຄວາມປະພຶດໃຫ້ບໍລິສຸດຢ່າງຖ້ວນຖີ່ ຍ່ອມໄດ້ຮັບຜົນບຸນອັນບໍລິສຸດ ບໍ່ມີມົນທິນ ໃນສະຫວັນ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Householder life is praised as an excellent āśrama when lived according to rule: one should support dependents (wife and children), maintain disciplined study of Veda/śāstra, and keep one’s livelihood and conduct pure; such a life yields a ‘pure fruit’ (viśuddha-phala), described here as heavenly merit.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma. In this passage he explains the sages’ view of gṛhastha-dharma, emphasizing sacrifice-oriented living, responsible maintenance of family, and purification of one’s means of living as the basis for meritorious results.