Shloka 10
राजधर्मस्य नवनीतम्—रक्षा, दण्ड, चार, उत्थान
Rājadharma’s ‘Essence’: Protection, Punishment, Intelligence, and Royal Diligence
पुरगुप्तिरविश्वास: पौरसंघातभेदनम् | अरिमध्यस्थमित्राणां यथावच्चान्ववेक्षणम्
puraguptir aviśvāsaḥ paurasaṅghātabhedanam | arimadhyasthamitrāṇāṃ yathāvac cānuvīkṣaṇam, yudhiṣṭhira |
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຢຸທິສຖິຣະ, ວິທີປົກປ້ອງອານາຈັກຮວມມີ: ຄຸ້ມຄອງເມືອງໃຫ້ປອດໄພ; ບໍ່ໄວ້ວາງໃຈຜູ້ອື່ນແບບຕາບອດ; ແຍກທໍາລາຍການຮວມກຸ່ມເປັນພັກພວກຂອງຊາວເມືອງ; ແລະຈັບຕາຢ່າງເໝາະສົມ ແລະຮູ້ທັນຂ່າວສານ ຕໍ່ສັດຕູ, ຜູ້ວາງຕົວກາງ, ແລະມິດສະຫາຍ. ການປົກຄອງທີ່ລະມັດລະວັງແລະຮູ້ຈັກພິຈາລະນາເຊັ່ນນີ້ ຮັກສາອານາຈັກ ແລະປ້ອງກັນການພັງທະລາຍພາຍໃນ ດັ່ງທີ່ມັນກໍຂັດຂວາງພາຍນອກໄດ້ເທົ່າກັນ.»
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler protects the state through constant vigilance: fortify and guard the city, avoid complacent trust, prevent citizen factions from forming dangerous blocs, and continuously assess enemies, neutrals, and allies with clear-eyed scrutiny.
In the Shanti Parva’s instruction on kingship (rājadharma), Bhishma counsels Yudhishthira on practical measures of rule—especially urban security and political intelligence—emphasizing prevention of internal conspiracies and careful monitoring of external relations.