अध्याय ५७ — राज्ञः नित्यप्रयत्नः, रक्षा-प्रधानता, तथा त्याग-नीतिः
Chapter 57: Constant Royal Vigilance, Primacy of Protection, and Principles of Dismissal
आरब्धान्येव कार्याणि सुपर्यवसितानि च । यस्य सज्ञः प्रदृश्यन्ति स राजा राजसत्तम:
ārabdhāny eva kāryāṇi suparyavasitāni ca | yasya saṃjñāḥ pradṛśyante sa rājā rājasattamaḥ ||
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ກະສັດຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ ແມ່ນຜູ້ທີ່ເຫັນໄດ້ຊັດວ່າ ວຽກທີ່ຄວນເຮັດໄດ້ຖືກເລີ່ມຕົ້ນແລ້ວ ແລະຖືກສໍາເລັດຢ່າງດີເລີດ—ມີຄວາມມຸ່ງໝັ້ນໃນຕອນເລີ່ມ ແລະມີຄວາມໝັ້ນຄົງຈົນສຸດທ້າຍ.
भीष्म उवाच
A ruler’s excellence is recognized by two visible traits: initiating rightful duties without delay and completing them well. Effective kingship requires both resolve to begin and perseverance to finish.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhīṣma is describing the observable marks of an exemplary king, emphasizing practical governance—undertaking necessary works and bringing them to successful completion.