Shloka 19
शान्ति पर्व (अध्याय 38): युधिष्ठिरस्य राजधर्म-जिज्ञासा तथा भीष्मोपसर्पण-प्रस्तावना | Shanti Parva Chapter 38: Yudhishthira’s Inquiry into Rajadharma and the Prelude to Approaching Bhishma
Devanagari script
ततः पुण्याहघोषो<भूद् दिवं स्तब्ध्वेव भारत । सुहृदां प्रीतिजनन: पुण्य: श्रुतिसुखावह:,भारत! इसके बाद पुण्याहवाचनका गम्भीर घोष होने लगा, जो आकाशको स्तब्ध-सा किये देता था। वह पवित्र शब्द कानोंको सुख देनेवाला तथा सुहृदोंको प्रसन्नता प्रदान करनेवाला था
Translation
ໂອ ພາຣະຕະ! ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ສຽງປະກາດ “ປຸນຍາຫະ” ອັນສັກສິດໄດ້ດັງຂຶ້ນຢ່າງກັງວານ ດັ່ງຈະເຮັດໃຫ້ຟ້າສະຫງົບງຽບ. ຖ້ອຍສຽງອັນບໍລິສຸດນັ້ນ ຊື່ນຫູ ແລະກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມປິຕິໃນດວງໃຈຂອງມິດສະຫາຍທັງຫຼາຍ.
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
FormAvyaya (ablatival adverb: 'thereafter/from that')
पुण्याहघोषःthe auspicious-day proclamation/chanting sound
पुण्याहघोषः:
Karta
TypeNoun
Rootपुण्याहघोष
FormMasculine, nominative, singular
अभूत्arose/became
अभूत्:
TypeVerb
Rootभू
FormAorist (luṅ), 3rd person, singular, parasmaipada
दिवम्the sky/heaven
दिवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिव्
FormFeminine, accusative, singular
स्तब्ध्वाhaving stunned/made motionless
स्तब्ध्वा:
TypeVerb
Rootस्तभ्
FormAbsolutive (क्त्वा-न्त), indeclinable
इवas if/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
FormAvyaya
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, vocative, singular
सुहृदाम्of friends/well-wishers
सुहृदाम्:
TypeNoun
Rootसुहृद्
FormMasculine, genitive, plural
प्रीतिजननःproducing delight
प्रीतिजननः:
TypeAdjective
Rootप्रीतिजनन
FormMasculine, nominative, singular
पुण्यःholy/auspicious
पुण्यः:
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormMasculine, nominative, singular
श्रुतिसुखावहःbringing pleasure to the ears
श्रुतिसुखावहः:
TypeAdjective
Rootश्रुतिसुखावह
FormMasculine, nominative, singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes