Shloka 766
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
प्रवृत्ती वा निवृत्ती वा तत्फलं सो<श्चुते महत् । “वह क्षेत्रज्ञ मैं हूँ। जो कर्मपरायण मनुष्य हैं
pravṛttī vā nivṛttī vā tatphalaṃ so 'śnute mahat |
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຈະເດີນຕາມທາງແຫ່ງການເຄື່ອນໄຫວ (pravṛtti) ຫຼືທາງແຫ່ງການຖອນຕົວ (nivṛtti) ກໍຕາມ, ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄດ້ຮັບຜົນອັນໃຫຍ່ຕາມທີ່ສອດຄ່ອງກັບທາງນັ້ນ. ເພາະສັດທັງຫຼາຍຖືກປັ້ນແຕ່ງມາດ້ວຍນິໄສຕ່າງກັນ; ແລະເມື່ອເຂົາເຈົ້າອຸທິດຕົນໃຫ້ແກ່ການກະທຳ ຫຼືການສະຫຼະລະວາງ ຕາມທຳມະຊາດນັ້ນ, ເຂົາເຈົ້າກໍເປັນຜູ້ຮັບມໍລະດົກແຫ່ງຜົນອັນໜັກໜ່ວງຂອງການເລືອກນັ້ນ—ດັ່ງນັ້ນທາງນິວຣິຕຕິຈຶ່ງຍາກສຳລັບຜູ້ທີ່ຜູກພັນກັບການກະທຳ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
That both engagement in action (pravṛtti) and renunciation (nivṛtti) yield powerful results, and a person inherits the fruit aligned with their nature and chosen mode of conduct; hence nivṛtti is difficult for those strongly action-oriented.
Vaiśampāyana continues a didactic exposition in Śānti Parva, summarizing how different life-orientations—worldly action versus withdrawal—lead to corresponding outcomes, framing an ethical psychology of disposition and consequence.