धर्मस्य बहुद्वारत्वम् — Nārada’s Audience with Indra (Śānti-parva 340)
(भीष्म उवाच नारदस्त्वथ पप्रच्छ भगवन्तं जनार्दनम् | केषु केषु च भावेषु त्वं द्रष्टव्यो महाप्रभो ।।
bhīṣma uvāca
nāradas tv atha papraccha bhagavantaṃ janārdanam |
keṣu keṣu ca bhāveṣu tvaṃ draṣṭavyo mahāprabho ||
śrībhagavān uvāca
śṛṇu nārada tattvena prādurbhāvān mahāmune |
matsyaḥ kūrmo varāhaś ca narasiṃhaś ca vāmanaḥ |
rāmo rāmaś ca rāmaś ca kṛṣṇaḥ kalkī ca te daśa |
pūrvaṃ mīno bhaviṣyāmi sthāpayiṣyāmy ahaṃ prajāḥ |
lokān vedān dhariṣyāmi majjamānān mahārṇave |
dvitīyaṃ kūrmarūpaṃ me hemakūṭanibhaṃ suta |
mandaraṃ dhārayiṣyāmi amṛtārthe dvijottama |
magnaṃ mahārṇave ghore bhārākrāntām imaṃ punaḥ |
sattvair ākrāntasarvāṅgāṃ naṣṭāṃ sāgaramekhalām |
ānayiṣyāmi svasthānaṃ vārāhaṃ rūpam āsthitaḥ |
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ນາຣະດະ (Nārada) ໄດ້ທູນຖາມພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຈະນາຣະດະນະ (Janārdana) ວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພຣະອົງຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່, ໃນຮູບໃດໆ ຄວນເຫັນແລະລະລຶກເຖິງພຣະອົງ?» ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕອບວ່າ: «ຈົ່ງຟັງເຖິດ ນາຣະດະ, ຕາມຄວາມເປັນຈິງ ໂອ ມະຫາມຸນີ—ກ່ຽວກັບການປາກົດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ມັດສະຍະ (Matsya), ກູຣະມະ (Kūrma), ວະຣາຫະ (Varāha), ນະຣະສິງຫະ (Narasiṃha), ວາມະນະ (Vāmana); ແລະ ຣາມະ, ຣາມະ, ແລະ ຣາມະ; ກຣິດສະນະ (Kṛṣṇa) ແລະ ກັລກີ (Kalkī)—ນີ້ແມ່ນອະວະຕາຣະສິບປະການຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ກ່ອນອື່ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເປັນ “ປາ” ແລະຈັດວາງສັດທັງປວງໃຫ້ປອດໄພ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະຄ້ຳຈຸນໂລກທັງຫຼາຍ ແລະ ເວດະ ເມື່ອພວກມັນກຳລັງຈົມຢູ່ໃນມະຫາສະຫມຸດ. ຄັ້ງທີສອງ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຮັບຮູບ “ເຕົ່າ” ດັ່ງເຂົາເຮມະກູດ (Hemakūṭa); ເພື່ອອະມຣິຕະ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຮັບເຂົາມັນດະຣະ (Mandara) ໄວ້ເທິງຫຼັງ ເມື່ອເທວະດາກວນທະເລນ້ຳນົມ. ແລະອີກຄັ້ງ ເມື່ອແຜ່ນດິນຈົມລົງໃນທະເລອັນນ່າຢ້ານ ຖືກກົດທັບດ້ວຍພາລະ ແລະຖືກຮຸກຮານທົ່ວທຸກສ່ວນ ຈົນຫາຍໄປ ແລະຖືກທະເລຫ້ອມລ້ອມ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະນຳນາງກັບຄືນສູ່ທີ່ຕັ້ງເດີມ ໂດຍຮັບຮູບ “ໝູປ່າ” (Varāha)»។
(भीष्म उवाच
The passage teaches devotional remembrance grounded in theology: the Lord is to be contemplated through His purposeful manifestations (avatāras), each appearing to protect the world, preserve the Vedas, and restore cosmic order when it is threatened.
Bhīṣma reports a dialogue where Nārada asks Janārdana which forms should be contemplated. The Lord lists His principal avatāras and briefly explains the first three: as Matsya He saves beings and the Vedas from the deluge; as Kūrma He supports Mount Mandara during the churning for amṛta; as Varāha He raises the earth back to its place from the ocean.