Shloka 26
Mahāvasu’s Fall by Speech-Error and Release through Devotion (अज-विवादः वसोः शापः विमोचनं च)
प्रभो! महामुनि शुकदेवने उनसे रहस्य और संग्रहसहित सम्पूर्ण वेदोंका, समूचे इतिहासका तथा राजशास्त्रका भी अध्ययन करके गुरुको दक्षिणा दे समावर्तन-संस्कारके पश्चात् घरको प्रस्थान किया ।।
bhīṣma uvāca | prabho! mahāmuniḥ śukadevaḥ tebhyaḥ rahasya-saha saṅgraha-sahitaṃ sampūrṇa-vedān, samūcam itihāsaṃ ca rājaśāstraṃ ca adhītya gurave dakṣiṇāṃ dattvā samāvartana-saṃskārānantarā gṛhaṃ prati prasthitaḥ || ugraṃ tapaḥ samārebhe brahmacārī samāhitaḥ | devatānām ṛṣīṇāṃ ca bālye 'pi sa mahātapāḥ | sammantraṇīyo mānyaś ca jñānena tapasā tathā ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະອົງ! ມະຫາມຸນີ ສຸກະເທວະ ໄດ້ຮຽນຈາກອາຈານຂອງທ່ານ ພຣະເວດທັງປວງ—ພ້ອມທັງຄວາມໝາຍລຶກລັບ ແລະ ບົດສະຫຼຸບຢ່າງເປັນລະບົບ—ພ້ອມດ້ວຍອິຕິຫາສະທັງໝົດ ແລະ ວິຊາລັດຖະນິຕິ (ຣາຊະສາດ). ເມື່ອຖວາຍຄ່າຄູ (ດັກຊິນາ) ແລະ ສຳເລັດພິທີສະມາວະຕະນະ ແລ້ວ ທ່ານກໍອອກເດີນທາງກັບເຮືອນ. ຕໍ່ມາ ໃນຖານະພຣະພົມຈາຣີຜູ້ມີວິໄນ ແລະ ຈິດຕັ້ງມັ່ນ ທ່ານໄດ້ເລີ່ມຕະປະອັນເຂັ້ມງວດ. ແມ່ນແຕ່ໃນວັຍເດັກ ມະຫາຕະປະສະວີນັ້ນກໍກາຍເປັນຜູ້ຄວນແກ່ການນົບນ້ອມ ແມ່ນແຕ່ທ່ານເທວະ ແລະ ຣິສີ—ເໝາະສົມໃຫ້ປຶກສາ ແລະ ໃຫ້ຄຳແນະນຳ—ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງປັນຍາ ແລະ ຕະປະຂອງທ່ານ».
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True authority arises from disciplined learning and lived austerity: completing study with humility (honoring the guru and the graduation rite) and then practicing concentrated tapas makes one worthy of respect and capable of guiding others—even beyond one’s age.
Bhīṣma recounts Śukadeva’s formation: he finishes comprehensive scriptural and practical studies (Veda, Itihāsa, and rājaśāstra), pays the teacher’s fee, completes samāvartana, and then begins intense ascetic practice as a focused brahmacārin, becoming revered and consultable by gods and sages even in childhood.