Shloka 2
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
संन्यस्यते यथा55त्मायं व्यक्तस्यात्मा यथा च यत् । परं मोक्षस्य यच्चापि तनमे ब्रूहि पितामह
yudhiṣṭhira uvāca | saṁnyasyate yathātmāyaṁ vyaktasyātmā yathā ca yat | paraṁ mokṣasya yaccāpi tan me brūhi pitāmaha ||
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ທ່ານປູ່ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່, ຂໍໃຫ້ບອກຂ້ອຍວ່າ ອາຕະມັນນີ້ສະລະການຍຶດຕິດຂອງຕົນແນວໃດ—ອາຕະມັນຜູ້ຢູ່ໃນຮ່າງກາຍ ປ່ອຍວາງຮ່າງກາຍຫຍາບ (ສະຖູລ) ແນວໃດ, ແລະອາຕະມັນນັ້ນຍັງລະທິ້ມຄວາມຮູ້ສຶກ ‘ຂ້ອຍ’ ອັນລະອຽດ (ສູກສະມ) ທີ່ຜູກພັນກັບການເປັນຜູ້ມີຮ່າງກາຍ ແນວໃດ. ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍສະພາບແທ້ຂອງການສັນຍາສ ແລະຫຼັກການສູງສຸດແຫ່ງໂມກສະ (ການຫຼຸດພົ້ນ) ໃຫ້ຂ້ອຍດ້ວຍ.»
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames liberation as a matter of renunciation of identification: understanding how the self disengages from the manifest (gross) body and also from subtler layers of embodied ‘I’-sense, and seeking the supreme principle (tattva) of mokṣa beyond both.
In the Śānti Parva’s instruction on peace and dharma, Yudhiṣṭhira respectfully questions Pitāmaha Bhīṣma, asking for a precise explanation of how renunciation operates at death and in spiritual practice, and what constitutes true liberation.