Shloka 11
शुकस्य योगसिद्धिः (Śuka’s Yogic Attainment and Ascent)
यहाँ इस जीवका कोई भी अपना नहीं है और वह भी किसीका अपना नहीं है। रास्तेमें मिले हुए राहगीरोंके समान यहाँ पत्नी तथा अन्य बन्धु-बान्धवोंका साथ हो जाता है, परंतु यहाँ पहले कभी किसीने किसीके साथ चिरकालतक सहवासका सुख नहीं उठाया है ।।
bhīṣma uvāca | na iha jīvasya kaścid api svajanaḥ, na cāyaṃ kasyacid api svajanaḥ | pathi saṃgatānām iva pathikānāṃ saṃyogaḥ patnyādyaiḥ bandhujanaiḥ bhavati; na tu pūrvaṃ kadācit kenacid kenacit sārdhaṃ cirakālaṃ sahavāsasukham anubhūtam || kṣipyante tena tenaiva niṣṭanantaḥ punaḥ punaḥ | kālena jātā yātā hi vāyunā iva bhra-saṃcayāḥ ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໃນໂລກນີ້ ບໍ່ມີສັດມີຊີວິດໃດເປັນຂອງໃຜຢ່າງແທ້ຈິງ ແລະກໍບໍ່ມີໃຜເປັນຂອງລາວຢ່າງແທ້ຈິງ. ເຫມືອນນັກເດີນທາງທີ່ພົບກັນຕາມທາງ ຄົນເຮົາຈຶ່ງໄດ້ຄົບຄົນຢ່າງຊົ່ວຄາວກັບຄູ່ຄອງ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງອື່ນໆ; ແຕ່ບໍ່ມີໃຜເຄີຍຊື່ນຊົມຄວາມສຸກແຫ່ງການຢູ່ຮ່ວມກັນຍາວນານໃນນີ້. ແມ່ນແຕ່ເຂົາເຈົ້າຮ້ອງໄຫ້ຊ້ຳໆ ກາລະ (ເວລາ) ກໍຍັງໂຍນສັດທັງຫຼາຍເຂົ້າສູ່ຄວາມພິນາດ—ເຫມືອນລົມທີ່ພັດພາແລະແຕກກະຈາຍກອງເມກຟ້າຮ້ອງຢ່າງຊ້ຳໆ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
All worldly relationships are temporary like chance meetings on a road; therefore one should cultivate detachment and clarity, recognizing that Time inevitably separates all beings despite their lamentation.
In the Shanti Parva’s instruction, Bhishma is counseling about the nature of worldly life: family bonds arise through circumstance, but Kāla (Time) drives beings toward death, illustrated through the image of wind scattering roaring clouds.