Shloka 11
जनक–सुलभा संवादः
Janaka–Sulabhā Dialogue on Mokṣa and Non-attachment
षड्विंशो राजशार्दूल तथा बुद्धत्वमाव्रजेत् ततस्त्यजति सोडव्यक्तं सर्गप्रलयधर्मि वै,नृपश्रेष्ठट जब जीवात्मा शुद्ध ब्रह्मविषयिणी, निर्मल एवं सर्वोत्कृष्ट बुद्धिको प्राप्त कर लेता है, तब वह छब्बीसवें तत्त्वरूप परब्रह्मका साक्षात्कार करके तद्भूप हो जाता है। उस स्थितिमें वह नित्य शुद्ध-बुद्ध ब्रह्मभावमें ही प्रतिष्ठित होता है। फिर तो वह सृष्टि और प्रलयरूप धर्मवाली अव्यक्त प्रकृतिसे सर्वधा अतीत हो जाता है
ṣaḍviṃśo rājaśārdūla tathā buddhatvam āvrajet | tataḥ tyajati so 'vyaktaṃ sarga-pralaya-dharmi vai | nṛpaśreṣṭha tadā jīvātmā śuddha-brahma-viṣayiṇīṃ nirmalāṃ sarvotkṛṣṭāṃ buddhiṃ prāpya ṣaḍviṃśe tattve parabrahma-sākṣātkāraṃ kṛtvā tadbhāvaṃ gacchati | tasmin sthāne nitya-śuddha-buddha-brahmabhāve pratiṣṭhito bhavati | tataḥ sarga-pralaya-rūpa-dharmavatīṃ avyaktāṃ prakṛtiṃ sarvathā atīto bhavati ||
ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ເສືອໃນຫມູ່ກະສັດ! ເມື່ອຜູ້ໃດບັນລຸພາວະຕື່ນຮູ້ຢ່າງສົມບູນ ລາວຍ່ອມລະທິ້ງອະວິຍັກຕະ—ຜູ້ມີທຳມະຊາດເປັນການສ້າງແລະການລະລາຍ. ໃນຂະນະນັ້ນ ໂອ ຜູ້ປົກຄອງຜູ້ປະເສີດ! ຊີວາດຕະມັນ ເມື່ອໄດ້ຮັບປັນຍາອັນບໍລິສຸດໄຮ້ມົນທິນ ແລະຍອດຢ່າງຍິ່ງ ທີ່ຕັ້ງໝັ້ນໃນພຣະພຣະຫມັນອັນບໍລິສຸດ ຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງພຣະພຣະຫມັນສູງສຸດເປັນຕັດຕະວະທີ 26 ແລະກາຍເປັນມີສະພາວະດຽວກັນ. ເມື່ອສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນ ລາວຢູ່ຢ່າງໝັ້ນຄົງໃນພາວະພຣະພຣະຫມັນອັນບໍລິສຸດແຈ້ງໃສ; ແລະດັ່ງນັ້ນ ລາວຍ່ອມຂ້າມພົ້ນໂດຍສິ້ນເຊີງຈາກປຣະກຣິຕິອະວິຍັກຕະ ຜູ້ມີກົດເປັນວົງຈອນຂອງການປະກົດ ແລະການກັບຄືນສູ່ການລະລາຍ.”
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Purified intellect fixed on Brahman culminates in direct realization of the Supreme (described as the 26th tattva), after which one transcends the unmanifest Prakṛti and its cycle of creation and dissolution—i.e., liberation through knowledge.
Vasiṣṭha instructs a king, describing the inner progression from awakened understanding to Brahman-realization, portraying liberation as a state beyond cosmic manifestation (sarga) and dissolution (pralaya).