Shloka 33
Utkramaṇa-sthāna and Ariṣṭa-lakṣaṇa: Yājñavalkya’s Instruction on Departure Pathways and Mortality Signs
प्रकृतेश्व गुणानां च पठचविंशतिकं बुधा: । सांख्ययोगे च कुशला बुध्यन्ते परमैषिण:
prakṛteś ca guṇānāṁ ca pañcaviṁśatikaṁ budhāḥ | sāṅkhyayoge ca kuśalā budhyante paramaiṣiṇaḥ ||
ວາສິດຖະ ກ່າວວ່າ: ບັນດິດຜູ້ແສວງຫາຄວາມຈິງສູງສຸດ ຜູ້ຊໍານານໃນສາງຄະຍະ ແລະໂຍຄະ ເຂົ້າໃຈວ່າ ອາດຕະສູງສຸດແມ່ນຫຼັກການທີ 25—ແຍກອອກຈາກປຣະກຣິຕິ ແລະຄຸນຂອງນາງ. ເມື່ອລະທິ້ງປັດໃຈອັນເຉື່ອນໄຫວບໍ່ໄດ້ເຊັ່ນ ອະຫັງກາຣ ແລ້ວ, ສິ່ງທີ່ເຫຼືອໃຫ້ຮູ້ແຈ້ງຄື ຄວາມຮູ້ສຶກຮູ້ຕົນເອງນັ້ນແທ້; ຊຶ່ງຖືກເວົ້າວ່າ ບໍ່ເຫັນ ແລະບໍ່ປາກົດ, ເປັນພຣະເຈົ້າຜູ້ມີຄຸນລັກສະນະ ແລະຜູ້ຢູ່ເຫນືອຄຸນລັກສະນະ, ເປັນນິລັນດອນ ແລະເປັນຜູ້ຄອງຄຸມພາຍໃນ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ຮູ້ຈຶ່ງປະກາດວ່າ ອາດຕະຢູ່ເຫນືອອົງປະກອບ 24 ປະການຂອງທໍາມະຊາດ.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that beyond Prakṛti and its guṇas (the twenty-four material principles) there is a distinct, conscious reality—the Supreme Self—recognized by Sāṅkhya-Yoga experts as the twenty-fifth principle, the inner ruler and eternal ground of experience.
In the Śānti Parva’s instruction on liberation, Vasiṣṭha explains to his listener(s) a Sāṅkhya-Yoga classification: sages identify the Supreme Self as transcending the constituents of nature, known when ego and other inert factors are negated.