Shloka 107
Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
आपके केश गंगाके तरंगोंसे अंकित तथा मुञ्जके समान हैं। आपको नमस्कार है। आप ब्राह्मणोंके छ: कर्म--अध्ययन-अध्यापन, यजन-याजन तथा दान और प्रतिग्रहसे संतुष्ट रहते हैं; स्वयं यजन, अध्ययन और दानरूप तीन कर्मोंमें ही तत्पर रहते हैं। आपको मेरा प्रणाम है ।।
varṇāśramāṇāṁ vidhivat pṛthak-karmanivartini | namo ghuṣyāya ghoṣāya namaḥ kalakalāya ca ||
ພຣະເສັ້ນຜົມຂອງພຣະອົງມີລາຍດັ່ງຄື້ນນ້ຳແມ່ນ້ຳຄົງຄາ (Ganga) ແລະຄ້າຍຫຍ້າມຸນຈະ (muñja). ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ. ພຣະອົງພໍໃຈໃນກິດຫົກປະການຂອງພຣາຫມະນະ—ຮຽນແລະສອນ, ບູຊາຍັດຍະແລະໃຫ້ຜູ້ອື່ນບູຊາ, ໃຫ້ທານແລະຮັບ; ແຕ່ພຣະອົງເອງມຸ່ງໝັ້ນຢູ່ໃນສາມກິດຄື ບູຊາຍັດຍະ, ຮຽນ, ແລະໃຫ້ທານ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍກາບພຣະອົງ. ຂໍນະມັດສະການແດ່ສຽງອັນສັກສິດ ທີ່ຈັດລະບຽບແລະແຍກໜ້າທີ່ຂອງວັນນະ (varṇa) ແລະອາສຣະມະ (āśrama) ຢ່າງຖືກຕ້ອງ. ຂໍນະມັດສະການແດ່ສຽງກ້ອງກັງວານ ແລະສຽງຄລະຄລະທີ່ຮ້ອງຮຽກບໍ່ຂາດສາຍ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse venerates the principle that dharma is sustained when the duties of each varṇa and āśrama are kept distinct and followed according to rule; the ‘sound’ imagery suggests public proclamation, ritual recitation, and the living rhythm of ordered conduct.
In Śānti Parva, Bhīṣma continues his instruction on dharma and social order; here he offers salutations to the force (personified) that maintains proper differentiation of duties, praising the resonant and murmuring sounds associated with regulated religious and communal life.