Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)
मामध्वरे शंसितार: स्तुवन्ति रथन्तरं सामगाश्चोपगान्ति । मां ब्राह्मणा ब्रह्मविदो यजन्ते ममाध्वर्यव: कल्पयन्ते च भागम्,'यज्ञमें प्रस्तोतालोग मेरी स्तुति करते हैं। सामगान करनेवाले ब्राह्मण रथन्तर सामके रूपमें मेरी ही महिमाका गान करते हैं। वेदवेत्ता विप्र मेरा ही यजन करते और ऋत्विजलोग यज्ञमें मुझे ही भाग अर्पित करते हैं!
mām adhvare śaṃsitāraḥ stuvanti rathantaraṃ sāmagāś copagānti | māṃ brāhmaṇā brahmavido yajante mamādhvaryavaḥ kalpayanti ca bhāgam ||
«ໃນພິທີຍັດຍະ ພວກປຣະສໂຕຕາຣະຍ້ອງຍໍຂ້າພະເຈົ້າ. ພວກພຣາຫມັນຜູ້ຂັບຮ້ອງສາມະ ເຂົ້າມາຂັບຮ້ອງທຳນອງ “ຣະຖັນຕະຣະ” ເພື່ອສັນລະເສີນກຽດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ. ພວກພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ເວດ ບູຊາຂ້າພະເຈົ້າເປັນເປົ້າໝາຍ, ແລະພວກອັດວະຣະຍຸ (ປະໂຣຫິດພິທີ) ກໍຈັດສັນສ່ວນຮະວິໃນຍັດຍະໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ.»
दक्ष उवाच
The verse teaches that Vedic ritual is structured around offering praise and portions to the presiding divine recipient; priestly roles (recitation, chanting, ritual action) converge in directing honor and oblations to that central authority, emphasizing the ethical idea of rightful allotment and reverent orientation in religious duty.
Dakṣa is speaking about his recognized status within sacrificial proceedings, describing how different classes of officiants—reciters, Sāma-chanters, Veda-knowing Brahmins, and Adhvaryu priests—praise him, sing specific Sāman melodies for him, perform worship to him, and assign him a formal share of the offerings.