Shloka 55

Aśmagīta: Janaka’s Inquiry on Loss, Kāla, and the Limits of Control (अश्मगीता)

Devanagari script

चरितत्रह्मचर्यों हि प्रजायेत यजेत च । पितृदेवमनुष्याणानृण्यादनसूयक:,मनुष्य पहले ब्रह्मचर्यका पूर्णरूपसे पालन करके गृहस्थ-आश्रम स्वीकार करे और पितरों, देवताओं तथा मनुष्यों (अतिथियों) के ऋणसे मुक्त होनेके लिये संतानोत्पादन तथा यज्ञ करे, किसीके प्रति दोषदृष्टि न रखे

Transliteration

carita-brahmacaryo hi prajāyeta yajeta ca | pitṛ-deva-manuṣyāṇām ṛṇyād anasūyakaḥ ||

Translation

ຊະນະກະສອນວ່າ: ຄົນຄວນສໍາເລັດວິໄນແຫ່ງພຣະຫມະຈັນ (brahmacarya) ໃຫ້ຄົບຖ້ວນກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງເຂົ້າສູ່ຂັ້ນຄອບຄົວ (ຄະຫັດ). ເພື່ອພົ້ນຈາກໜີ້ທີ່ຕິດຄ້າງຕໍ່ບັນພະບຸລຸດ, ເທວະດາ, ແລະມະນຸດ (ໂດຍພິເສດແຂກ) ຄວນມີລູກຫຼານ ແລະປະກອບພິທີບູຊາຍັດ (yajña) ໂດຍບໍ່ຈ້ອງຈັບຜິດ ແລະບໍ່ອິດສາຜູ້ອື່ນ.

Word by Word

• चरितब्रह्मचर्यः: one who has practiced brahmacarya
• चरितब्रह्मचर्यः: Karta
• Type: Noun
• Root: चरितब्रह्मचर्य (चरित + ब्रह्मचर्य)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• हि: indeed/for
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• प्रजायेत: should beget offspring / should procreate
• प्रजायेत: Karta
• Type: Verb
• Root: प्र + जन्
• Form: Optative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Atmanepada

• यजेत: should perform sacrifice / should worship
• यजेत: Karta
• Type: Verb
• Root: यज्
• Form: Optative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• पितृदेवमनुष्याणाम्: of the Pitṛs, gods, and humans (guests)
• Type: Noun
• Root: पितृदेवमनुष्य (पितृ + देव + मनुष्य)
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• ऋण्यात्: from debt/obligation
• ऋण्यात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: ऋण
• Form: Neuter, Ablative, Singular

• अनसूयकः: non-censorious; free from fault-finding
• अनसूयकः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अनसूयक
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

जनक उवाच

Characters & Entities

• Janaka
• Pitṛs (ancestors)
• Devas (gods)
• Manuṣyas (humans/guests)
• Brahmacarya
• Gṛhastha-āśrama
• Yajña