श्रेयो-धर्मकर्मविचारः
Inquiry into Śreyas, Dharma, and Karma
'श्रीमान् भगवान् नारायण हरि आदि और अन्तसे रहित हैं। वे ही चराचर प्राणियोंकी रचना करते हैं ।।
śrīmān bhagavān nārāyaṇaḥ hariḥ ādi-antase rahitaḥ | sa eva carācara-prāṇināṃ racayitā || sa vai sarveṣu bhūteṣu kṣaraś ca akṣara eva ca | ekādaśa-vikārātmā jagat pibati raśmibhiḥ ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້ານາຣາຍະນະ—ຮະຣິ—ຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງ ບໍ່ມີຕົ້ນກຳເນີດ ແລະບໍ່ມີທ້າຍສຸດ. ພຣະອົງພຽງອົງດຽວເປັນຜູ້ປັ້ນແຕ່ງສັດທັງປວງ ທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະທັງທີ່ຢູ່ນິ່ງ. ພຣະອົງສະຖິດຢູ່ໃນສັດທັງຫຼາຍ ເປັນທັງສິ່ງທີ່ເສື່ອມສະລາຍ (ກະສະຣະ) ແລະສິ່ງທີ່ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ (ອະກະສະຣະ). ແມ່ນແຕ່ກຸ່ມອະວັຍະວະທີ່ປາກົດເປັນວິການຂອງອິນທຣີ 11 ປະການ ກໍເປັນຮູບແບບໜຶ່ງຂອງພຣະອົງເອງ; ແລະດ້ວຍລຳແສງແຫ່ງຈິດຮູ້ ພຣະອົງແຜ່ຊຶມແລະຄ້ຳຈຸນໂລກທັງມວນ.
भीष्म उवाच
The verse teaches the all-pervading supremacy of Nārāyaṇa: He is eternal (without beginning or end), the creator of all beings, present within all as both the changing (kṣara) and the unchanging (akṣara), and even the functioning of the eleven faculties is a manifestation of Him.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and higher truth. Here he turns to theological-metaphysical praise, identifying Nārāyaṇa/Hari as the ultimate ground of creation and the indwelling reality in all beings.