Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

उशनसः (शुक्रस्य) चरितम् — The Account of Uśanā (Śukra): Yoga, Grievance, and Pacification

न गच्छन्ति पुनर्भावं मुनयः संशितव्रता: । कदा वयं गमिष्यामो राज्यं हित्वा परंतप,पितामह! पंच ज्ञानेन्द्रिय, पंच कर्मेन्द्रिय, पंच प्राण, मन और बुद्धि--ये सत्रह तत्त्व; काम, क्रोध, लोभ, भय और स्वप्न--ये संसारके पाँच हेतु; शब्द, स्पर्श, रूप, रस और गन्ध >-ये पाँच विषय; सत्त्व, रज और तम-ये तीन गुण तथा पाँच भूतोंसहित अविद्या, अहंकार और कर्म--ये आठ तत्त्वोंके समुदाय सब मिलाकर अड़तीस तत्त्व होते हैं। इन सबसे मुक्त हुए तीक्ष्ण व्रतधारी मुनि पुनर्जन्मको नहीं प्राप्त होते हैं। परंतप पितामह! हमलोग भी कब अपना राज्य छोड़कर इसी स्थितिको प्राप्त होंगे

yudhiṣṭhira uvāca | na gacchanti punarbhāvaṃ munayaḥ saṃśitavratāḥ | kadā vayaṃ gamiṣyāmo rājyaṃ hitvā paraṃtapa pitāmaha | pañca jñānendriyāṇi pañca karmendriyāṇi pañca prāṇāḥ mano buddhir iti sapta-daśa tattvāni | kāmaḥ krodho lobho bhayaṃ svapnaś ceti saṃsārasya pañca hetavaḥ | śabdaḥ sparśo rūpaṃ raso gandhaś ceti pañca viṣayāḥ | sattvaṃ rajas tamaś ceti trayo guṇāḥ | pañca-bhūtaiḥ saha avidyā ahaṃkāraḥ karma ceti aṣṭa-tattva-samūhaḥ | etaiḥ sarvair militvā aṣṭātriṃśat tattvāni bhavanti | ebhyaḥ sarvebhyo vimuktāḥ tīkṣṇa-vratadharā munayaḥ punarjanma na prāpnuvanti | paraṃtapa pitāmaha vayaṃ tu kadā rājyaṃ tyaktvā etām eva sthitiṃ prāpsyāmaḥ ||

ຢຸທິສະຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ບັນດາມຸນີຜູ້ຖືວັດອັນແນ່ນອນ ບໍ່ກັບໄປສູ່ການເກີດອີກ. ໂອ້ ຜູ້ປາບສັດຕູ, ທ່ານປິຕາມະຫາ— ເມື່ອໃດພວກເຮົາຈຶ່ງຈະລະທິ້ງລາຊະອານາຈັກ ແລະເຂົ້າເຖິງສະພາບນັ້ນ?»

not
:
TypeIndeclinable
Root
गच्छन्तिgo/attain
गच्छन्ति:
TypeVerb
Rootगम्
FormLat, present, 3, plural, Parasmaipada
पुनर्भावम्rebirth; becoming again
पुनर्भावम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुनर्भाव
Formmasculine, accusative, singular
मुनयःsages
मुनयः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
Formmasculine, nominative, plural
संशितव्रताःof sharpened/strict vows; austere
संशितव्रताः:
TypeAdjective
Rootसंशितव्रत
Formmasculine, nominative, plural
कदाwhen?
कदा:
TypeIndeclinable
Rootकदा
वयम्we
वयम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Formnominative, plural, 1
गमिष्यामःshall go/attain
गमिष्यामः:
TypeVerb
Rootगम्
FormLrt, simple future, 1, plural, Parasmaipada
राज्यम्kingdom; sovereignty
राज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootराज्य
Formneuter, accusative, singular
हित्वाhaving abandoned
हित्वा:
TypeVerb
Rootहा
Formktvā (absolutive), active
परंतपO scorcher of foes (epithet)
परंतप:
TypeNoun
Rootपरंतप
Formmasculine, vocative, singular
पितामहO grandsire
पितामह:
TypeNoun
Rootपितामह
Formmasculine, vocative, singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
B
Bhīṣma (Pitāmaha)
M
munayaḥ (sages)