Shloka 10
तृष्णाक्षय-उपदेशः
Instruction on the Cessation of Craving
कस्यैषा वाग् भवेत् सत्या मोक्षो नास्ति गृहादिति । अश्रद्दधानैरप्राज्ञै: सूक्ष्मदर्शनवर्जितै:,गृहस्थाश्रमके धर्मोंका पालन करनेसे मोक्ष नहीं होता है, ऐसी किसकी वाणी सत्य होगी। जो श्रद्धारहित, मूढ़ और सूक्ष्मदृष्टिसे वंचित हैं, अस्थिर, आलसी, श्रान्त और अपने पूर्वकृत कर्मोंसे संतप्त हैं, वे अज्ञानी पुरुष ही संन्यास-मार्गका आश्रय ले गृहस्थाश्रममें शान्तिका अभाव देखते हैं
kasya eṣā vāg bhavet satyā mokṣo nāsti gṛhād iti | aśraddadhānaiḥ aprājñaiḥ sūkṣma-darśana-varjitaiḥ |
ກະປິລະກ່າວວ່າ: «ຄໍາຂອງໃຜຈຶ່ງຈະເປັນຄວາມຈິງໄດ້ວ່າ ‘ບໍ່ມີມົກສະຈາກຊີວິດຄົນເຮືອນ’? ຄໍາກ່າວນັ້ນເກີດຈາກຜູ້ຂາດສັດທາ ຂາດປັນຍາ ແລະຂາດທັດສະນະອັນລະອຽດ. ເຂົາເອົາຄວາມກະສັບກະສ່າຍແລະຄວາມເມື່ອຍລ້າໃນໃຈຕົນໄປເປັນຄວາມຜິດຂອງທາງຄົນເຮືອນ ແລ້ວດູຖູກທຳຂອງຄົນເຮືອນທີ່ມີວິໄນ ແລະຄິດວ່າການສະຫຼະທິ້ງເທົ່ານັ້ນແມ່ນທາງໄປສູ່ຄວາມສະຫງົບ.»
कपिल उवाच
Educational Q&A
Kapila rejects the blanket claim that liberation is impossible for householders. He teaches that such denial arises from lack of faith, poor discernment, and absence of subtle spiritual insight; properly lived gṛhastha-dharma is not inherently opposed to mokṣa.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation, Kapila speaks critically of those who condemn the householder stage. He argues that their judgment reflects their own limitations rather than the true capacity of the gṛhastha-āśrama to support spiritual realization.