Shloka 21
कामद्रुम-रूपकः तथा शरीर-पुर-रूपकः
The Desire-Tree and the Body-as-City Metaphors
अतो गुह्ुतरार्थ तदध्यात्ममतिमानुषम् | यत् तन्महर्षिभिदर्दृष्ट वेदान्तेषु च गीयते,बेटा! तुम मुझसे जो प्रश्न कर रहे हो, उसके अनुसार मैं इससे भी गूढ़तर अर्थवाले अलौकिक अध्यात्मज्ञानका उपदेश करूँगा, जिसे महर्षियोंने प्रत्यक्ष अनुभव किया है और जिसका वेदान्तशास्त्र--उपनिषदोंमें गान किया गया है यत् तु संतापसंयुक्तं काये मनसि वा भवेत् | प्रवृत्त रज इत्येवं तत्र चाप्युपलक्षयेत् शरीर अथवा मनमें जब कुछ संतापयुक्त भाव दृष्टिगोचर हो, तब वहाँ यह समझ लेना चाहिये कि रजोगुणकी प्रवृत्ति हो रही है
ato guhūtarārtha tad adhyātmamatimānuṣam | yat tan maharṣibhir dṛṣṭaṃ vedānteṣu ca gīyate || yat tu santāpasaṃyuktaṃ kāye manasi vā bhavet | pravṛttaṃ raja ity evaṃ tatra cāpy upalakṣayet ||
ວະຍາສະ ກ່າວວ່າ: ດັ່ງນັ້ນ ຕາມຄຳຖາມຂອງເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະສອນປັນຍາແຫ່ງອາຕະມັນທີ່ລຶກລັບຍິ່ງກວ່າ ແລະລະອຽດອ່ອນຍິ່ງກວ່າ—ປັນຍາເຫນືອມະນຸດ—ທີ່ມະຫາຣິຊີໄດ້ຮູ້ແຈ້ງໂດຍປະຈັກພະຍານ ແລະຖືກສັນລະເສີນໃນເວດານຕະ ຄື ອຸປະນິສັດ. ແລະເມື່ອໃດທີ່ເຫັນຄວາມທຸກຮ້ອນ ຫຼືຄວາມກະວົນກະວາຍດຸດໄຟ ເກີດຂຶ້ນໃນກາຍ ຫຼືໃນໃຈ ພຶງຮູ້ວ່າ ທີ່ນັ້ນແມ່ນການເຄື່ອນໄຫວຂອງ ຣາຈັສ (rajas) — ຄຸນແຫ່ງຄວາມຫລົງໄຫລ ແລະຄວາມບໍ່ສະຫງົບ.
व्यास उवाच