Shloka 15
Adhyātma-krama: Indriya–Manas–Buddhi–Ātman Hierarchy and Citta-Prasāda (आध्यात्मक्रमः)
सत्ययुग और त्रेतामें वेद, यज्ञ तथा वर्णाश्रम धर्म विशुद्ध रूपमें पालित होते हैं, परंतु द्वापरयुगमें लोगोंकी आयुका हास होनेके कारण ये भी क्षीण होने लगते हैं ।।
satyayuge ca tretāyāṃ ca vedā yajñāś ca varṇāśramadharmaś ca viśuddharūpeṇa pālyante; dvāpare tu janānām āyuṣo hrāsakāraṇād etāny api kṣīyante. dvāpare viplavaṃ yānti vedāḥ kaliyuge tathā; dṛśyante nāpi dṛśyante kaler ante punaḥ kila.
ວະຍາສະອະທິບາຍວ່າ: ໃນຍຸກສັດຕະຍະ (Satya) ແລະເຕຣຕາ (Tretā) ເວດ, ພິທີຍັນຍະ, ແລະວິໄນຂອງວັນນະ-ອາສຣະມະ (varṇa-āśrama) ຖືກຮັກສາຢ່າງບໍລິສຸດ ແລະຄົບຖ້ວນ. ແຕ່ໃນຍຸກດວາປະຣະ ເມື່ອອາຍຸຂອງມະນຸດຫຼຸດລົງ ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ກໍເລີ່ມອ່ອນແອ. ໃນດວາປະຣະ—ແລະຍິ່ງກວ່ານັ້ນໃນກະລິ (Kali)—ເວດຕົກຢູ່ໃນຄວາມວຸ້ນວາຍ ແລະເກືອບຈະສູນຫາຍ; ແລະໃນຊ່ວງທ້າຍສຸດຂອງກະລິ ກ່າວກັນວ່າ ມັນປາກົດແຕ່ເປັນຄັ້ງຄາວ—ຄືບາງຄັ້ງເຫັນ ບາງຄັ້ງບໍ່ເຫັນ. ຄຳເຕືອນທາງຈັນຍາທຳແຈ້ງຊັດ: ເມື່ອພະລັງຊີວິດ ແລະວິໄນຂອງມະນຸດຫຼຸດຖອຍ ຮາກຖານຂອງທຳມະ—ການຮຽນຮູ້, ຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ພິທີ, ແລະຊີວິດທີ່ມີລະບຽບ—ຈະບອບບາງ ແລະຕ້ອງໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງດ້ວຍຈິດສຳນຶກ.
व्यास उवाच
Educational Q&A
As human capacity (symbolized by lifespan) declines across the yugas, the practical strength of dharma—Vedic learning, sacrificial responsibility, and disciplined social-spiritual life—also declines; therefore these supports of dharma require deliberate safeguarding, especially in later ages.
Vyāsa is describing the yuga-wise condition of religious and ethical institutions: they are pure and stable in Satya and Tretā, begin to weaken in Dvāpara, and become disrupted and intermittently accessible in Kali, with the Vedas appearing only sporadically toward Kali’s end.