Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

दमप्रशंसा — Praise of Self-Restraint

Dama

संजातैर्जायते गात्रै: कर्मजैर्वर्ष्मणा वृत: । दुःखाद्यन्तैर्दु:खमध्यैर्नर: शारीरमानसै:

sañjātair jāyate gātraiḥ karmajair varṣmaṇā vṛtaḥ | duḥkhādyantair duḥkhamadhyair naraḥ śārīramānasaiḥ ||

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ມະນຸດເກີດມາພ້ອມອະວະຍະວະທີ່ກໍ່ຮູບຂຶ້ນດ້ວຍພະລັງຂອງກຳເກົ່າ ແລະຖືກຫໍ່ຫຸ້ມດ້ວຍຮ່າງກາຍອັນຄົບຖ້ວນ. ຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນ ກາງ ຫາທ້າຍ ຂອງຊີວິດ ລາວຍັງຖືກທຸກຂ໌ທັງທາງກາຍ ແລະ ທາງໃຈ ບີບຄັ້ນຢູ່ ຕາມທີ່ຍັງດຳລົງຢູ່ໃນພາວະມີຮ່າງກາຍ.

संजातैःby arisen/produced
संजातैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसंजात (सम्+√जन्, क्त)
FormNeuter, Instrumental, Plural
जायतेis born / comes into being
जायते:
Karta
TypeVerb
Root√जन्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
गात्रैःwith limbs
गात्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootगात्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
कर्मजैःborn of karma
कर्मजैः:
Karana
TypeAdjective
Rootकर्मज
FormNeuter, Instrumental, Plural
वर्ष्मणाwith the body/frame
वर्ष्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootवर्ष्मन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
वृतःcovered/endowed
वृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootवृत (√वृ, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
दुःखsorrow/pain
दुःख:
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Nominative/Accusative (as compound-member), Singular
आद्यन्तैःwith beginning and end
आद्यन्तैः:
Karana
TypeAdjective
Rootआद्यन्त
FormNeuter, Instrumental, Plural
दुःखमध्यैःhaving pain as the middle
दुःखमध्यैः:
Karana
TypeAdjective
Rootदुःखमध्य
FormNeuter, Instrumental, Plural
नरःa man/person
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Singular
शारीरमानसैःbodily and mental
शारीरमानसैः:
Karana
TypeAdjective
Rootशारीरमानस
FormNeuter, Instrumental, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
N
nara (human being)

Educational Q&A

Embodied birth is shaped by karma, and embodied life is pervaded by physical and mental suffering from start to finish; this supports a reflective, renunciatory outlook and a search for liberation beyond mere bodily identification.

In Bhīṣma’s instruction in the Śānti Parva, he describes the human condition: a person takes birth with a karma-formed body and inevitably experiences ongoing bodily and mental distress throughout life.