Shloka 4
Vimokṣa-niścaya: Pañcaśikha’s Analysis of Aggregates, Guṇas, and Tyāga (मोक्षनिर्णयः)
सत्पुरुषोंने सदा इसी मार्गको ग्रहण किया है; अतः यही अनिन््द्य एवं निर्दोष है। यह वह बुद्धि है जिसके द्वारा चलकर मनुष्य परम गतिको प्राप्त कर लेता है ।। शरीरवानुपादत्ते मोहात् सर्वान् परिग्रहान् | क्रोधलोभादिभिभर्भावैर्युक्तो राजसतामसै:,जो देहाभिमानी है, वह मोहवश क्रोध, लोभ आदि राजस, तामस भावोंसे युक्त होकर सब प्रकारकी वस्तुओंके संग्रहमें लग जाता है
bhīṣma uvāca | satpuruṣair sadā eṣa mārgaḥ gṛhītaḥ; ataḥ eṣa eva anindyaḥ nirdoṣaś ca | eṣā sā buddhiḥ yayā gatvā manuṣyaḥ paramāṃ gatiṃ prāpnoti || śarīravān upādatte mohāt sarvān parigrahān | krodha-lobhādibhiḥ bhāvaiḥ yukto rājasa-tāmasaiḥ ||
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ເສັ້ນທາງນີ້ເຄີຍຖືກຜູ້ດີແທ້ຮັບໄວ້ປະຕິບັດມາແຕ່ເກົ່າ; ດັ່ງນັ້ນມັນບໍ່ມີຄວາມຄວນຕິ ແລະບໍ່ມີມົນທິນ. ນີ້ແຫຼະແມ່ນປັນຍາວິນິດໄສ ທີ່ເມື່ອດຳເນີນຕາມ ຄົນຈະບັນລຸເປົ້າໝາຍສູງສຸດ. ແຕ່ຜູ້ທີ່ຍຶດຕິດວ່າກາຍນີ້ແມ່ນຕົນ ດ້ວຍຄວາມຫຼົງ ຍ່ອມເກັບກຳຄອບຄອງທຸກຢ່າງ; ແລະຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍອາການເຊັ່ນ ຄວາມໂກດ ແລະຄວາມໂລບ—ອັນຖືກຍ້ອມດ້ວຍຣາຊະສະ ແລະຕາມະສະ—ຈຶ່ງຈົມຢູ່ໃນການສະສົມ ແລະການຍຶດຕິດສິ່ງຂອງ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma contrasts two orientations: the blameless path of discriminative wisdom (buddhi) followed by the virtuous, which leads to the highest goal, versus body-identification that breeds delusion and fuels grasping (parigraha) under the sway of anger, greed, and the rajas–tamas qualities.
In Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on righteous living and inner discipline. Here he endorses a time-honored ethical-spiritual path embraced by the good, and then diagnoses the opposite tendency: an embodied person, mistaking the self for the body, becomes entangled in acquisition and attachment through passion and ignorance.