Shloka 19
Brahmacarya-Upāya: Jñāna, Śauca, and the Mind’s Role in Desire (शान्ति पर्व, अध्याय २०७)
Devanagari script
अज्जुष्ठात् ससूजे ब्रह्मा मरीचेरपि पूर्वजम् । सो5भवद् भरतश्रेष्ठ दक्षो नाम प्रजापति:,भरतमश्रेष्ठ! ब्रह्माजीने दक्षको अपने अँगूठेसे उत्पन्न किया था। वे मरीचिसे भी बड़े थे। इसीलिये प्रजापतिके पदपर दक्ष प्रतिष्ठित हुए
Transliteration
aṅguṣṭhāt sasṛje brahmā marīcer api pūrvajam | so 'bhavad bharataśreṣṭha dakṣo nāma prajāpatiḥ ||
Translation
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ້ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງພາຣະຕະ, ພຣະພຣະຫມາໄດ້ໃຫ້ກໍ່ເກີດ ດັກສະ (Dakṣa) ຈາກນິ້ວໂປ້ງຂອງພຣະອົງ; ແລະດັກສະນັ້ນຍັງເປັນຜູ້ໃຫຍ່ກວ່າມະຣີຈິ. ດັ່ງນັ້ນ ດັກສະຈຶ່ງຖືກສະຖາປະນາໃຫ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງ ປຣະຊາປະຕິ (Prajāpati).»
Word by Word
अङ्गुष्ठात्from (his) thumb
अङ्गुष्ठात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअङ्गुष्ठ
FormMasculine, Ablative, Singular
ससृजेcreated
ससृजे:
Karta
TypeVerb
Rootसृज्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (ब्रह्मा)
FormMasculine, Nominative, Singular
मरीचेःthan Marīci / from Marīci
मरीचेः:
Apadana
TypeNoun
Rootमरीचि
FormMasculine, Ablative, Singular
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
पूर्वजम्an elder (one), predecessor
पूर्वजम्:
Karma
TypeNoun
Rootपूर्वज
FormMasculine, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्became, was
अभवत्:
Karta
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular, Parasmaipada
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरत-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta
TypeNoun
Rootदक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
नामby name
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
प्रजापतिःPrajāpati (lord of creatures)
प्रजापतिः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रजापति
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaB
BrahmāM
MarīciD
DakṣaP
PrajāpatiB
Bharataśreṣṭha (Yudhiṣṭhira)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes