Shloka 63
मनु-उपदेशः — भूत-उत्पत्ति, इन्द्रिय-निवृत्ति, तथा पर-स्वभाव-विवेकः
Manu’s Instruction on Elemental Origination, Sense-Withdrawal, and Discrimination of the Supreme Nature
लोक आतुरजनान् विराविण- स्तत्तदेव बहु पश्य शोचत: । तत्र पश्य कुशलानशोचतो ये विदुस्तदुभयं पदं सताम्
loke āturajanān virāviṇaḥ tattad eva bahu paśya śocataḥ | tatra paśya kuśalān aśocato ye vidus tad ubhayaṃ padaṃ satām ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໃນໂລກນີ້ ຈົ່ງເບິ່ງໃຫ້ລະອຽດຜູ້ຄົນທີ່ທຸກຮ້ອນ—ເມື່ອປະສົບກັບການສູນເສຍນັ້ນໆ ພວກເຂົາໂສກເສົ້າຢ່າງໜັກ ແລະ ຮ້ອງໄຫ້ຄ່ຳຄວນ. ແລ້ວຈົ່ງສັງເກດຜູ້ມີປັນຍາ ຊ່ຽວຊານໃນການແຍກແຍະສານະສຳຄັນກັບບໍ່ສຳຄັນ: ເພາະຮູ້ຈັກການບັນລຸອັນສູງສົ່ງສອງປະການທີ່ເປີດໃຫ້ແກ່ຄົນດີ ພວກເຂົາຈຶ່ງບໍ່ໂສກ. ຈົ່ງພິຈາລະນາທັງສອງສະພາບ ແລ້ວເລືອກເອົາເສັ້ນທາງທີ່ນຳໄປສູ່ຄວາມຜາສຸກແທ້ຈິງສຳລັບຕົນເອງ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma contrasts ordinary people who grieve intensely over loss with the discerning who, knowing the higher aims available to the virtuous, remain free from sorrow; one should reflect on both and adopt the truly beneficial path.
In Shanti Parva’s instruction-setting, Bhishma is advising the listener to observe human reactions to loss and to learn from the composure of the wise, using this comparison to guide one’s own ethical and spiritual choice.