Shloka 44
आपोडग्निर्मारुतश्वैव नित्यं जाग्रति देहिषु । मूलमेते शरीरस्य व्याप्य प्राणानिह स्थिता:,जल, अग्नि और वायु--ये तीन तत्त्व सदा देहधारियोंमें जाग्रत् रहते हैं। ये ही शरीरके मूल हैं और प्राणोंमें ओत-प्रोत होकर शरीरमें स्थित रहते हैं
āpo 'gnir mārutaś caiva nityaṁ jāgrati dehiṣu | mūlam ete śarīrasya vyāpya prāṇān iha sthitāḥ ||
ພຣະພາຣະດວາຊະ ກ່າວວ່າ: «ນ້ຳ, ໄຟ, ແລະລົມ ຕື່ນຢູ່ເປັນນິດໃນບັນດາຜູ້ມີກາຍ. ສາມທາດນີ້ແມ່ນຮາກຖານຂອງຮ່າງກາຍ; ມັນແຜ່ຊຶມເຂົ້າໃນລົມຫາຍໃຈຊີວິດ ແລະຕັ້ງຢູ່ໃນກອບກາຍນີ້.»
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that fundamental elemental principles—water, fire, and wind—are continuously active within living beings and function as the body’s foundation by permeating and sustaining the prāṇas (vital forces).
In the Śānti Parva’s instructional dialogue, Bharadvāja explains the inner constitution of embodied life, describing how elemental forces remain ever operative in the body and uphold vitality through the prāṇas.