भृगु–भरद्वाजसंवादः: वर्णभेदस्य कर्माधारितव्याख्या
Bhrigu–Bharadvaja Dialogue: A Karma-Based Account of Varṇa
अब मैं सैकड़ों दिन-रातोंतक साधन करके भी क्या कभी वह उपाय कर सकता हूँ, जिससे आज सियारकी योनिमें पड़ा हुआ मैं पुनः वह मनुष्ययोनि पा सकूँ ।।
santuṣṭaś cāpramattaś ca yajña-dāna-tapo-ratiḥ | jñeyaṃ jñātvā bhaveyaṃ vai varjyaṃ varjayitā tathā ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເກີດເປັນມະນຸດອີກຄັ້ງ—ເກີດທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຢູ່ດ້ວຍຄວາມພໍໃຈ ແລະມີສະຕິລະວັງ, ອຸທິດຕົນໃນຍັດຍະ (ພິທີບູຊາ), ທານ, ແລະຕະປະ; ເກີດທີ່ຂ້າພະເຈົ້າເຂົ້າໃຈຢ່າງແທ້ຈິງວ່າສິ່ງໃດຄວນຮູ້ ແລະສິ່ງໃດຄວນລະຖິ້ມ»។
भीष्म उवाच
The verse frames an ideal human life: contentment without complacency (santuṣṭa yet apramatta), active commitment to yajña–dāna–tapas, clear discernment of what is truly worth knowing (jñeya), and disciplined avoidance of what should be abandoned (varjya).
Bhishma voices a longing for a renewed human birth in which he can practice dharma properly—living with steady awareness, performing meritorious disciplines, gaining right knowledge, and renouncing harmful or unworthy pursuits.