Shloka 49
अध्याय १७८ — प्राणवायुगतिः तथा शारीराग्निव्यवस्था
Adhyāya 178 — The courses of prāṇa-vāyu and the regulation of the bodily fire
Devanagari script
कामानुबन्ध॑ नुदते यत् किंचित् पुरुषो रज: । कामक्रोधोद्धवं दुः:खमहीररतिरेव च,“मनुष्य कामसे सम्बन्ध रखनेवाला जो कुछ भी रजोगुण हो, उसे दूर कर दे। दुःख, निर्लज्जता और असंतोष--ये काम और क्रोधसे ही उत्पन्न होनेवाले हैं
Transliteration
kāmānubandhaṁ nudate yat kiñcit puruṣo rajaḥ | kāmakrodhoddhavaṁ duḥkham ahīr aratir eva ca ||
Translation
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ຄົນຄວນຂັບໄລ່ຮ່ອງຮອຍໃດໆຂອງຣາຈັສ (rajas) ທີ່ເກີດຈາກການຍຶດຕິດກັບຄວາມປາຖະໜາທາງອາລົມ. ເພາະຄວາມທຸກ, ຄວາມບໍ່ລະອາຍ, ແລະ ຄວາມບໍ່ພໍໃຈ ເກີດຈາກຄວາມປາຖະໜາ ແລະ ຄວາມໂກດ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ທີ່ປາຖະໜາຄວາມໝັ້ນຄົງໃນທຳມະ ຄວນຕັດຂາດສາຍໂສ້ຂອງຄວາມປາຖະໜາ ທີ່ຫຼ້ຽງໄຟຄວາມປັ່ນປ່ວນໃນໃຈ ແລະ ການເສື່ອມຖອຍທາງຈິດທຳ.
Word by Word
कामानुबन्धम्attachment/following of desires
कामानुबन्धम्:
Karma
TypeNoun
Rootकामानुबन्ध
FormMasculine, Accusative, Singular
नुदतेdrives away / repels
नुदते:
TypeVerb
Rootनुद्
FormPresent (Lat), Third, Singular, Atmanepada
यत्whatever (that which)
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
किञ्चित्any / something
किञ्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित्
पुरुषःa man/person
पुरुषः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Nominative, Singular
रजःrajas (passion/impulse)
रजः:
Karma
TypeNoun
Rootरजस्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
कामक्रोधोद्भवम्arising from desire and anger
कामक्रोधोद्भवम्:
TypeAdjective
Rootकामक्रोधोद्भव
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
दुःखम्sorrow/suffering
दुःखम्:
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
अहीररतिḥshamelessness (lack of modest restraint)
अहीररतिḥ:
TypeNoun
Rootअहीररति
FormFeminine, Nominative, Singular
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes