Shloka 44
किंचिदेव ममत्वेन यदा भवति कल्पितम् । तदेव परितापार्थ सर्व सम्पद्यते तथा,मनुष्य जब किसी भी पदार्थमें ममत्व कर लेता है, तब वे ही सब उसके वैसे दुःखके कारण बन जाते हैं
kiñcid eva mamatvena yadā bhavati kalpitam | tad eva paritāpārthaṁ sarvaṁ sampadyate tathā ||
ພຣາຫມັນໄດ້ກ່າວວ່າ: ເມື່ອຄົນໜຶ່ງຈິນຕະນາແມ່ນແຕ່ສິ່ງນ້ອຍໆວ່າ “ເປັນຂອງຂ້ອຍ” ດ້ວຍຄວາມຍຶດຖືຄວາມເປັນເຈົ້າຂອງ, ສິ່ງນັ້ນເອງ—ແລະທຸກສິ່ງທີ່ພົວພັນກັບມັນ—ຍ່ອມກາຍເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມທຸກຮ້ອນແລະໂສກເສົ້າຢ່າງຫຼີກບໍ່ພົ້ນ.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Suffering is generated by mamatā—mentally claiming things as ‘mine.’ Even slight possessiveness turns objects and relationships into sources of anxiety, grief, and torment; reducing attachment reduces distress.
In the Śānti Parva’s didactic setting, a Brahmin speaker delivers a reflective instruction on the roots of sorrow, explaining that the mind’s construction of ownership (kalpanā of ‘mine’) is what converts ordinary things into causes of pain.