Shloka 6
असंतोषादिदोष-निरूपणम्
On the Faults of Discontent and the Discipline of Detachment
आत्मोदरकृते<प्राज्ञ: करोति विघसं बहु | जयोदरं पृथिव्या ते श्रेयो निर्जितया जितम्,अज्ञानी मनुष्य अपने पेटके लिये ही बहुत हिंसा करता है; अतः तुम पहले अपने पेटको ही जीतो। फिर ऐसा समझा जायगा कि इस जीती हुई पृथ्वीके द्वारा तुमने कल्याणपर विजय पा ली है
ātmodarākṛte prājñaḥ karoti vighasaṃ bahu | jayodaraṃ pṛthivyā te śreyo nirjitayā jitam ||
ຢຸທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ເພາະເພື່ອທ້ອງຂອງຕົນ ຄົນບໍ່ຮູ້ທັນມັກກໍ່ກະທຳຄວາມຮຸນແຮງ ແລະຄວາມຜິດຫຼາຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຊະນະ ‘ທ້ອງ’ ຂອງເຈົ້າກ່ອນ—ຄືຊະນະຄວາມຢາກ ແລະຄວາມໂລບ. ເມື່ອຊະນະພາຍໃນໄດ້ແລ້ວ ກໍເທົ່າກັບວ່າ ໂດຍແຜ່ນດິນທີ່ຖືກຊະນະແລ້ວນີ້ ເຈົ້າໄດ້ຊະນະສິ່ງທີ່ເປັນມົງຄຸນ ແລະເປັນປະໂຫຍດແທ້.»
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
True victory begins with self-mastery: craving for food and comfort can drive a person into violence and injustice. Conquering appetite and greed is presented as a higher, more auspicious conquest than merely winning territory.
In the Shanti Parva’s moral instruction on dharma and governance, Yudhiṣṭhira speaks reflectively, contrasting external conquest (of the earth/kingdom) with the more difficult and ethically decisive conquest of one’s own desires.