Shloka 1
असंतोषादिदोष-निरूपणम्
On the Faults of Discontent and the Discipline of Detachment
/ (दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल ३० श्लोक हैं) अपन बछ। ] अत्ऑका:< सप्तदशो<् ध्याय: युधिष्ठिरद्वारा भीमकी बातका विरोध करते हुए मुनिवृत्तिकी और ज्ञानी महात्माओंकी प्रशंसा युधिछिर उवाच असंतोष: प्रमादश्ष मदो रागो5प्रशान्तता । बल॑ मोहो5भिमानश्षाप्युद्वेगश्वैव सर्वश:,युधिष्ठिर बोले--भीमसेन! असंतोष, प्रमाद, मद, राग, अशान्ति, बल, मोह, अभिमान तथा उद्वेग--ये सभी पाप तुम्हारे भीतर घुस गये हैं, इसीलिये तुम्हें राज्यकी इच्छा होती है। भाई! सकाम कर्म और बन्धनसे- रहित होकर सर्वथा मुक्त, शान्त एवं सुखी हो जाओ
yudhiṣṭhira uvāca | asaṃtoṣaḥ pramādaś ca mado rāgo 'praśāntatā | balaṃ moho 'bhimānaś cāpy udvegaś caiva sarvaśaḥ ||
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ພີມະເສນ, ຄວາມບໍ່ພໍໃຈ, ຄວາມປະມາດ, ຄວາມເມົາມານ, ຄວາມຕິດພັນ, ຄວາມບໍ່ສະງົບໃນໃຈ, ກຳລັງອັນຫຍາບ, ຄວາມຫຼົງ, ຄວາມທະນົງຕົນ, ແລະຄວາມຫວັ່ນໄຫວ—ຄວາມຜິດເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ເຂົ້າຫາເຈົ້າທຸກດ້ານ. ດັ່ງນັ້ນຄວາມປາຖະໜາໃນລາຊະອານາຈັກຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນໃນເຈົ້າ. ນ້ອງເອີຍ, ຈົ່ງເປັນອິດສະລະ: ກະທຳໂດຍບໍ່ມີຄວາມຢາກ, ຄາຍພັນທະແຫ່ງຄວາມຕິດພັນ, ແລະດຳລົງຢູ່ເປັນຜູ້ຫຼຸດພົ້ນຢ່າງສິ້ນເຊີງ, ສະງົບ ແລະ ມີຄວາມສຸກ»។
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Yudhiṣṭhira identifies inner vices—discontent, heedlessness, pride, attachment, unrest, delusion, ego, and agitation—as the roots of political craving. The ethical counsel is to abandon desire-driven action, loosen attachment, and cultivate tranquility and freedom.
In Śānti Parva, Yudhiṣṭhira counters Bhīma’s forceful, kingdom-oriented impulse. He rebukes the mental states driving Bhīma’s wish for rule and redirects him toward restraint, detachment, and the ideal of a calm, liberated life.