Shloka 72
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
Devanagari script
न हि वैराणि शाम्यन्ति कुले दुः:खगतानि च । आख्यातारश्व विद्यन्ते कुले वै प्रियते पुमान्,जब किसी कुलमें दुःखदायी वैर बाँध जाता है, तब वह शान्त नहीं होता। उसे याद दिलानेवाले बने ही रहते हैं, इसलिये जबतक कुलमें एक भी पुरुष जीवित रहता है, तबतक वह वैर नहीं मिटता है
Transliteration
na hi vairāṇi śāmyanti kule duḥkhagatāni ca | ākhyātāraś ca vidyante kule vai priyate pumān ||
Translation
ພຣະບຣະຫມະດັດຕະກ່າວວ່າ: ຄວາມອາຄາດທີ່ຝັງຮາກໃນວົງຕະກູນ ແລະຜູກພັນກັບຄວາມທຸກຂອງວົງຕະກູນນັ້ນ ບໍ່ງ່າຍຈະສົງບົບ. ເພາະຍັງມີຄົນຄອຍເລົ່າຊ້ຳ ແລະຈຸດໄຟມັນຂຶ້ນອີກເທື່ອ; ດັ່ງນັ້ນ ຕາບໃດທີ່ຍັງມີຊາຍຄົນໜຶ່ງໃນຕະກູນນັ້ນມີຊີວິດ ຄວາມອາຄາດກໍບໍ່ດັບສິ້ນແທ້.
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
वैराणिenmities/hostilities
वैराणि:
Karta
TypeNoun
Rootवैर
FormNeuter, Nominative, Plural
शाम्यन्तिbecome pacified/cease
शाम्यन्ति:
TypeVerb
Rootशम् (शाम्यति)
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
कुलेin a family/clan
कुले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुल
FormNeuter, Locative, Singular
दुःखगतानिhaving entered into sorrow; sorrow-causing/embedded in suffering
दुःखगतानि:
Karta
TypeAdjective
Rootदुःखगत
FormNeuter, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
आख्यातारःreminders/recounters; those who tell (of it)
आख्यातारः:
Karta
TypeNoun
Rootआख्यातृ
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
विद्यन्तेare found/exist
विद्यन्ते:
TypeVerb
Rootविद् (विद्यते)
FormPresent, Third, Plural, Atmanepada
कुलेin the family/clan
कुले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुल
FormNeuter, Locative, Singular
वैindeed/surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
प्रियतेis pleased/is satisfied
प्रियते:
TypeVerb
Rootप्रि (प्रियते)
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
पुमान्a man/person
पुमान्:
Karta
TypeNoun
Rootपुमांस्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
ब्रह्मदत्त उवाच
Characters & Entities
B
BrahmadattaK
kula (lineage/clan)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes